Piperrautsa

Garrantzi handia dauka aste honetako sententziak, Espainia barruko bitxikeria kontsideratzen genuen legedia erabat berretsi duen horrek. Duela 30 urte euskaldunon kausak bazituen nazioartean sareak, lagunak eta begirunea. Oraingo sententziak argi uzten du pikutara joan dela hori guztia eta estatuen borondatean daudela gure itxaropenaren mugak.

Blokeoa erabatekoa da, isolamendua zitala, ezintasuna mingarria. Aztertu beharko dugu zer egin dugun gaizki, zer egin genezaken hobeto, zer egin aurrerantzean. Berreraiki beharko dira zubiak eta harremanak, moldatu diskurtsoak eta estrategiak, irabazi borondateak auzokoen artean. Etorkizun kolektiboa independentziaren ingurutan kokatu nahi duenak aukera aparta du ibilbide berria asmatzeko.

Gipuzkoako Ogasunak telefono bat jarriko omen du herritarron esku, inguruan ezagutzen ditugun iruzur fiskalak sala ditzagun, baita modu anonimoan ere. Aitortu behar dut behin baino gehiagotan izan dudala salaketa anonimorako tentazioa, oso argi baitaukat iruzurgileak ordaintzen ez duena besteon gainera datorrela azkenean.

Hala ere, Ogasunak baditu iruzurrak detektatzeko makina bat tresna eta ez nago seguru ea behar bezain zorrotz erabiltzen ote dituen. Seguruenik, datu base batzuk modu egokian gurutzatuta aisa aterako lituzke ikerketarako guneak. Horrez gain, eman diezagutela zerga ordaintzaileoi aitorpenean onuraren bat, eta pozik lagunduko dugu inguruan ditugun  itzalak argitzen. Telefonoa jartzea baina gehixeago da hori, ordea.

Ekonomia sailburuak adierazpen ilunak egin ditu asteon: diru sarreren beherakada, aurrekontuak murriztu beharra, aldi luzerako defizita… Eta aurreko Jaurlaritzari leporatu dizkio hainbat akats.

Aurkitu duten egoerari buruz esandakoak eztabaidagarriak dira, ez baitzituen alferrik babestu alderdi sozialistak indarrean dauden aurrekontuak. Aurten defizita ezinbestean ekidin beharra ere ez dut ondo ulertzen; ohikoa da horrelakoetan zorpetzea, familiak bezala erakundeak. Eta argia noiz hasiko den, horixe da argi ez dagoen kontua. Eta, beraz, sailburuarena iritzi bat da, besterik barik. Agerraldi honi zantzua hartu diot arinkeriarena, asmo eta neurri zehatzagoak eskatu beharko dizkiogu Agirreri, lehen ehun egunak betetzen dituenean.

Hizkuntza politikarako sailburuorde izendatu berri, jarrera oso interesgarriak azaldu ditu Ramon Etxezarretak. Areago, asteon Blanca Urgell bere sailburuarekin Iparraldean izan dira, Euskararen Erakundearekin laguntza hitzarmena sinatzen. Eta gaineratu dute euskararen mapa hartzen dutela lan-esparru, muga administratiboez gaindi.

Oraindik ezin bazaie ekintzarik eskatu, keinuetan bezala adierazpenetan ondo hasi dira Ramon eta bere nagusia. Egia da euskarak aukera ezin hobea duela bere oinarri soziala zabaltzeko eremu ez-abertzaleetan, eta horri esker despolitizatzeko. Historian gertatu izan da, eta berriro gerta daiteke. Ni ez naiz zain geldituko, mesfidati, ea Ramon gurea noraino iristen den. Nahiago dut lagundu urrun iris gaitezen.

Berez, lehen ere bitan banatutako alderdi batetik sortu zen EA, eta orain berari iritsi zaio bere zatiketa. Ez da sorpresa izan, aspaldidanik sentitzen zen bi alderdi zebiltzala borrokan hor barruan. Bi gutxienez, ze gaur aurkari ageri diren Iñaki Galdos eta Sabin Intxaurraga aliatu izan ziren Begoña Erraztiren aurka kongresu batean, oker ez banago.

Dena den, ez dut uste transfugismo kasu baten aurrean gaudenik. Berba hori erabiltzen da kargudun bat edo gutxi batzuk pasatzen direnean konpetentziako alderdi batera. Eta hemen berriz Gipuzkoa mailako kargu guztiak (EAk zituen ia guztiak, bestalde) ados jarri dira alderdi berri bat sortzeko. Hauek nahi dute EAJ gogortu, besteek HB zibilizatu. Argitasun garaiak datoz euskal politikara.

Bazirudien 18/98 sumarioan zigorrak jaitsita eta gehiegikeria batzuk konponduta sententzia berriak bazuela onetik. Ordu gutxi eta Rubalcabaren poza aski izan dira jabetu gintezen sententzia honek funtsean errotu eta sendotu egiten duela terrorismoaren inguruan dena delitu denaren hipotesia. Eta onartzen zigorra oinarritu daitekeela soilik poliziaren txostenetan.

Beldurra eragiten du ezaugarri horiek dituen justizia sistemak. Behin etika eta kalitatearen balazta kendu eta justizia maldan behera abiatuta, ez dago gurdi hori gobernatuko duen amaren semerik. Galde diezaiotela bestela Garzon epaileari: berak asmatu zuen itsasten den delitu-txiklea eta gurdiari balazta kendu. Bueltan-bueltan, gurdia gainera etorri zaion arte.

Asteon tokatu zait Arrasateko Kulturaten gainbegiratzea Kutxak antolatutako topaketa bat. Ia 30 bezero eta lankide jarri genituen taldeka, kafe batekin berriketan krisiaren aterabideez. Esperientzia interesgarria izan da.

Normalean ohitu egin gara arazoak agintarien ardurapean lagatzen, haien porrota noiz iritsiko guk egurtu ditzagun. Aldiz, Kulturaten bestelako jarrera nabaritu nuen, jendea aktibo agertu zen, ekimenetan inplikatzeko gogotsu, sakrifizioak egiteko prest. Ez da hori bera formula txarra krisiari aurre egiteko: gutariko bakoitza erne jartzea, ingurukoekin lankide eta umil puntu batekin. Agian datu ekonomikoak ez dira lehengora itzuliko, baina gu –pertsonak, jendartea, herria– irten gaitezke zulotik indarberrituta.

Harriduraz bizi izan dut Bizkaian sortu den giroa, Atleti-aren finala zela eta. Futbol kontutan ere laikoa naiz, eta erlijio bihurtzen denean oso aparte uzten nau. Oraingoan mirari nagusia ez da gertatu, baina apuntatu ditut albo-adierazpen batzuk.

Belaunaldi berri batek deskubritu egin du futbola erlijio gisa, aspaldiko urtetan ez baitute euskal taldeek aukerarik eman. Adin batetik beherakoak bataiatu egin dira eta gurasoekin batera murgildu mozkorraldi kolektiboan. Bestalde, apenas ikusi dudan ikurrinik bandera zuri-gorrien artean. Eta adina badut gogoratzeko lehen beti binaka ibiltzen zirela horrelakoetan.

Azkenik, egia izango da diotena: atleti-zaleak ganorazko kolektiboa direla, taldearekin sutsu eta aurkariarekin adeitsu.  

Hitz horiekin eman zuen botoa Antonio Basagoitik, Patxi Lopez lehendakari izan zedin. Ibarretxe jauna entzun genuen aurretik, eta Lopezen aldeko batzuk ere bildu egin ziren euskal formulara. Ez genuke gutxietsi behar euskarak duen indar hori, hainbat esparru sinbolikotan gutxieneko presentzia lortzeko.

Doana ez zen elebiduna, baina elebakarrago dator gobernu berria. Hala ere, oraingoan Patxi Lopez erosoago ikusi dut euskaraz irakurtzen aurrekoetan baino, eskolak hartzen ari omen da gogor. Jakinda agintea hartzeak eragin berezia duela politikariengan, hori izan daiteke euskara ikas dezaten arma sekretua. Pasa daitezela guztiak aginte goreneko postuetatik, eta itzul daitezela etxera elebidun. Ibarretxerekin balio izan du.

Azkenean egunak iritsi egiten dira, eta datorren astean utziko dio lehendakaritza Ibarretxek Lopezi. Ezina zirudiena gertatuko da asteartean, itxuraz zalaparta handirik gabe.

Erreleboaren kalteez iragarpen apokaliptikoak entzun dizkiegu doazenei, baina ez dut horrenbestekorik espero. Bisturia sartuko dute esparru enblematikoenetan, baina ez guztietan eta barruraino. Ezin dute eta ez zaie komeni.

Asmo onberez beteta datoz berriak, baina ez lukete ahaztu behar legez kanporatzeari esker iristen direla gora, fronte unionistaren baitan eta krisi latzaren erdian. Oso ondo egin beharko dute lan ez badute hauteskundeetan krisma apurtu nahi.

Datorren erreleboa onerako edo txarrerako izango den, guztion esku dago.