Piperrautsa

Arrasate Telebistan ezagutu nituen Iñurrategi anaiak, hamazazpi urteko Maider Egues neskatilak egiten zuen elkarrizketa saio bikainean. Uste dut K-2an izandako porrota kontatu zutela eta gogoan dut txundituta utzi ninduela bi anaien heldutasunak eta mendiaren gaineko ikuspegi zentzudunak.

Orain Albertok, Felixen faltan beste bi lagunekin, Broad Peak-en hiru gailurrak kateatu ditu, bide eta marka berriak eginda. Zortzi milakoak pilatzen ibili zirenean ere ganora zerion beti haien jardunari. Eta, behin Albertok marra hura gaindituta, lan teknikoak eta ludikoak burutu ditu, oraingo hau bezala. Fribolitatearen tentazioei eutsi eta ildo egokian irautea, hori izan da atxabaltar anaion estiloa. Kalean gabiltzanontzat ere oso balekoa.

Asteon hasi da Udalbiltzaren aurkako epaiketa. Garzonek asmatu zuenean ‘guztia de ETA’ izeneko delitu kolektiboa atea ireki zuen hainbat makrosumario lotsagarri abaiarazteko: 18/98, Egunkaria, Udalbiltza... Urteak eta aurre-zigorrak pasa ondoren, erabakitzeko ordua iristen ari zaie auzi horiei.

Udalbiltza egitasmoaren helburua politikoa zen: udal oinarriko egitura sortzea Euskal Herri osorako. Egitasmoa ETArekin lotzeko Garzonen delitu-txiklea erabili zuten, baina frogen ordua iritsi denean ez dago frogarik. Horixe adierazi dugu 33 hiritarrek Udalbiltzaren aldeko agirian, eta horren alde bildu ginen astelehenean multzo bikaina Donostiako agerraldian. Denon ardura baita ez ditzaten Udalbiltzako auzipetuak giltzapean sartu.

Goienkaria, 2010.07.09

Oso gogoan daukat nola AP-1 autobidea inauguratzean asko azpimarratu zuten agintariek Isuskitza tunel luzearen segurtasunerako zein garrantzitsu zen bi zulokoa izatea. Alegia, bi tunel zulatu eta elkarren artean sarri konektatuta, zein erraz konpon zitekeen batean sortutako edozein arazo bestea erabiliz.

Oso gogoan hartu nuen kontua banekielako AHTren ibilbidea gehien bat tunelean izango zela, beti zulo bakarrean. Eta zalantza handia piztu zitzaidan, ea zenbateraino kasu honetan segurtasuna bermatuta ote zegoen. Geroztik zalantza areagotu egin zait Itsasondoko arbel meategietako lanekin, arbel-harriaren arriskua ezagututa. Ekintzaileak atera dituzte eta atxilotu. Indar berarekin bermatzen digute Itsasondoko tunelaren segurtasuna?

Hedabide espainiarrak entzunda, iduri du  Espainia garaile irten dela katalan Estatutaren gatazkan. Ia osorik onartu omen da, eta hiritar katalanek hobe dute krisi ekonomikoaz arduratzea, identitateak ez baitie jaten emango. Akabo arazoa?

Ez, noski. Europar estatu zaharrak hankaz gora daude: Bruselak gero eta eskumen gehiago eskatzen die, merkatu kapitalistak kupida gabe umiliatu ditu estatutak eta erregulaziotik desbideratu defizitaren murriztera... Globalizazioaren eraso zuzenena estatuen kontrakoa da, hauen egitekoa urtzen baitu. Indartzeko bide bakarra dute etxe barrukoen atxikimendua, hauen bizimodua hobetzen duten heinean. Alde honetatik, Espainia galtzaile Katalunian. Eta TV3n saio esanguratsua: Adéu, Espanya?

Zinegotzi ezagutu genuen Arrasaten gaur Eusko Alkartasunaren idazkari dena, ‘Ametzu’ aitarengandik jasota nonbait politikarako grina. Alderdi trumiltsuan sasoi gogorra egokitu zaio Pellori eta esango nuke txukun baino gehixeago ari dela moldatzen.

Kanpotik ikusita, behintzat, Pelloren EAk dauka une honetan sekulako zentraltasuna: alde batetik Euskaldunan sinatu berri duen ituna Batasuna ohiarekin, eta bestetik duela aste batzuk Nafarroan sinatu zuena Aralarrekin. Pentsatzekoa da borroka armatua desagertuta hiru hanka horien bueltan eratuko litzatekeela independentzia-zaleen esparrua, eta beste biren artean zubi lanetarako primeran kokatuta legoke EA. Azken hauteskundeen ondoren erdi hiltzat eman genuen alderdiarentzat, ez da gutxi.

Eskoriatzako kultur ekimena aurkeztu dugu asteon eta hirugarren edizioa trinko ageri da, gogotsu. Eta berritu egin zait hasierako asmoa, eta izena esplikatzen duen hausnarketa: “(…) Errekan gora daude iturri garbiak, paradisu gordeak, tribu ezezagunak. (…) Errekan gora deitu diogu ekimenari gure kokapenaren egokia aldarrikatzeko, mundu berriaren sarean puntu bakoitza izan daitekeelako erdigune.”

Hiru urte pasata, are argiago dago kontua. Munduan egoteko beste modu bat ere bada ibar goienak aldarrikatzea eta guk hemen goian eraikitzea komunitate beregain eta osatuak. Eta hori egitean lurralde orekaren alde ari gara, helburu komunari laguntzen. Beraz, ez kikildu. Errekan goitik esan dezakegu ozen: “Ez gara gu urrun daudenak!”

Goienkaria, 2010.06.11

Gizakion historian aurrerapausua izan zen estatuei aitortzea biolentziaren monopolioa, horrela tribuen arteko borrokak ekiditen zirelako. Baina monopolioak eskatzen zuen kontrola, eta hor nonbait asmatu ziren legeak eta demokrazia, beren ahulean agintariak sokan lotzeko.

Alferrik, ordea. Estatu barruko borroken ondoren etorri ziren estatuen artekoak, eta nazioartean legeak are ahulagoak dira eta joko demokratikoa ez da esistitu ere egiten. Aski da babesle ahaltsua indarra libre erabiltzeko. Israelek eraso lezake nazioarteko uretan itsasontzi bat eta bederatzi pertsona erahil, ez baitago hori ekidingo dion indarrik eta are gutxiago egindakoa ordainaraziko dion erakunderik. Hotzikara eragiten dit israeldarren inpunitateak.

Hurbilekoak bai, senide eta auzoak tratatu izan ditut, baina Joxeparekin ez zait hitz egitea egokitu. Eta hala ere presentzia nabarmen bat izan da Arrasate inguruan nabilen hiru hamarkadatik gorako denboran. Semeak urte mordoa darama preso eta Joxepak tinko eutsi dio bere egitekoari, harik eta 91 urte bete berritan hil den arte.

Tinko eta duin, ganoraz ikusi izan dut beti, zegokion tokian. Ez daukat ahazteko Korrika Arrasaten pasatu zen batean 80 urtetik gorako Joxepa txandala jantzita lekukoa eramaten Ziorlan zehar.  Eta orain pentsatzen dut berak ere izango zukeela zer esana indarkeriari buruz ikastetxeetara eraman izan balute ikasleekin solastera, baina nago errealitatearen alde hori ez dela agintarien intereseko. Tamalez.

Duela pare bat urte ez genuen asko espero gaur honela egoterik. Europa atzekargan, Espainia lur jota, langabezia gorantz, funtzionarioak greba guran, aurrezki kutxak kolokan... Ez da giro albistegietan, haiei adi dagoena ezin ibili eroso.

Baina txarrena ez da egoera bera, txarrena da inork ez duela irtenbiderik erakutsi ere egiten, agintari eta lider benetan eskasak tokatu direla parean handiak behar zirenean. Eta ezin inorengan federik ipini. Esaterako, Espainian hauteskundeen aurrerapenaz hasi da zarata baina Zapatero gutxi estimatzen badu hautesleak, Rajoy are gutxiago. Zertarako bozkak orain? Hobe dugu aterkia erosi, babes hartu, albistegiak alboratu eta afrontua pasatzen utzi. Eta atertzen duenean, hori bai, kargua hartu.

Goienkaria, 2010.05.21

Asteon oso argi irudikatu da Gipuzkoaren eta Bizkaiaren arteko ezberdintasuna: Bilbon Alondegi berria inauguratu den bitartean, Donostian enegarren aldiz jarri da kolokan Tabakaleraren etorkizuna. Lehena egin da zarata eta txapligu artean, eta bigarrenak aldiz azaleratu egin ditu donostiarren etsipena eta bilbotarrekiko inbidia.

Gipuzkoan gero eta maizago entzuten dudan mezua: ‘Gu ez gara ezertan ados jartzen eta bitartean haiek egin eta egin ari dira’. Ni Besaide inguruan bizi naiz, bien tartean, eta ez nator bat.  Bizkaia bertikala da eta Gipuzkoa horizontala. Gipuzkoa ez da Bizkaia txiki bat, handitu zain dagoena. Besaidetik ikusita, ez da Donostian beste Alondegi bat behar. Nahikoa litzateke Tabakalera soil eta eder bat.