Hitzekin jolasean, benetan egin nahi dena ez esateko .

Hori da euskal popularrek bihar Legebiltzarrean egingo den osoko bilkurarako proposatu dutena. Abortuaren legean atzera egiteko, Gallardon  ministro “sasi-moderatuak” iragarri zuenari jarraituz, euskal popularrek “amatasuna babesteko lege bat egitea” eskatuko dute Legebiltzarrean.

Ez da horretan saiatzen diren lehenengo aldia gainera. Legegintzaldi honetan jada bigarrenez proposatuko dute eztabaida; izan ere, 2009ko azaroan, ganberak atzera bota zuen ekimen berbera.

Hala ere, atzera tematu dira popularrak zera argudiatuz: “Amatasunaren babesak sostengu- eta laguntza-neurriak 
eman behar ditu, bereziki zaurgarri sentitzen diren eta behar berebizikoak dituzten emakume haurdunentzat. 
Egoera horien barruan nabarmendu behar dira emakume adingabeak, ahalmen-urritasunik dutenak, emakume etorkinak eta baliabide 
gutxiko emakumeak”.

1. Ez zait onargarria iruditzen emakume adingabeak, ahalmen-urritasunik dutenak, emakume etorkinak eta baliabide gutxiko emakumeak “bereziki” ahulak direla esatea.
2. Ez da egia, ekimenak egiatzat jotzen duen moduan, amatasuna gure erkidegoan ez dela babesten.
3. Emakumeok gure gorputzarekin nahi duguna egiteko eskubidea daukagu, gizakumeek bezalatsu, eskubide osoko pertsonak garelako. 
4. Ama izan nahi duenak horretarako eskubide osoa dauka. 
5. Era berean, ama izan nahi ez duenak horretarako eskubide osoa izan behar du. Hortxe dago hain justu babes falta. Hori da aldarrikatu beharrean dagoen eskubidea. 

Bezeroari arreta zerbitzua badabilela esateko konpromisoa hartu dut erantzuna jaso bezain pronto eta hala egitera nator: Euskadiko Kutxaren bezeroari arreta zerbitzua badabil.

Kontua, ordea, beste bat da. Aurretik jaso dudan mezuak zera zioen: "Bezeroen beharrak aztertu ondoren, eta gehigarrizko neurri gisa, muga hau doitzea erabaki dugu".
Beraz, zergatik ez didate jakinarazi, lehenengo eta behin, ez nuela mugarik, ez zehaztuta ezta zehaztu barik, nire CLNet zerbitzuaren bitarteko transferentziak egiteko?

Nik dakidala txartelarekin ordainketa ordainaketa egiteko orduan, gutxitan baina inoiz tokatu zait, nire gastu muga gainditzen nuelako ezin izan dut ordainketa osoa egin txartelarekin. Beraz, nola jakingo dut bada internet bidezko transferentzietan ez nuela mugarik?

Beraz, eta Euskadiko Kutxak bere bezeroei eskaintzen dizkien zerbitzuak hobetzeko eta segurtasuna bermatzeko asmoa baldin badauka, zergatik ez didate jakinarazi lehenengo eta behin ez dudala mugarik, segurtasunagatik komenigarria dela muga ezartzea eta, hala nahi badut eurek 1000 euro gomendatzen didatela eta baimena ematen badiet ezarriko didatela?

Komunikazioa argia denean ulermena eta hartu-emanak dezente errazten dira.

Dena den, eta nire konpromisoarekin betez, imeilez bigarren mezua bidali diet Euskadiko Kutxakoei:

Arratsalde on,
Lehenengo eta behin, eskerrik asko zuen erantzunaren azkartasunatik.
Egia esateko sorpresa izan da niretzat jakitea ez dudala CNLet-etik transferentzia egiteko mugarik jarrita. Eskerrik asko esateagatik. Harritzen nau horren berri lehenago ez jaso izana eta 1000 eurotan jarriko duzuela jakinaraztea, aurretik bestelako azalpenik eman barik.
Eskerrik asko emandako arretagatik eta zuen azalpenengatik.
Kasu egingo dizuet eta jarriko naiz harremanetan telebankarekin. Galdera bat, baina: debalde zenbakia da 901 333 444?
Eskerrik asko
Beste bat arte

Nola ekin berradiskidetze barneratzaile prozesu bati? Galdera horri erantzuna bilatze aldera Lokarrik antolatu zuen jardunaldia atzo Donostiako Aquariumean. Paul Rios (Lokarri), Jonan Fernandez (Baketik) eta Oliver Wilkinson (Healing Through Remembering) aritu ziren.

Han entzundakoaren ostean, ordea, “despistaturik” gabiltzala esatera ausartuko naiz. Gabiltzala euskal herritarrak; orokorrean, gizartea. Izan ere, eta Ipar Irlandatik etorri zen Wilkinson jauna entzun ostean, garbi dago gure euskal gizarte honetan bizi dugun egoerak ez duela zerikusirik han bizi izan zuten bake prozesuaren bitarteko eta osteko egoerarekin. Esan nahi dut: gurean ez daude bi bando; gurean ez gaude lerratuta batean ala bestean; are gehiago, gurean, esango nuke, ez dagoela bat ala beste; gurea, izatekotan ere, lehenengo eta behin, litzateke premia bat ohartzeko beharra daukagula elkarrekin bizitzekoa, inoren kontra aritu barik; hau da, Espainiako gerra zibiletik, indarkeriarik gabe lehenengoz bizi garela kontuan izanik, gutariko bakoitzaren bizitzan zer nolako eragina duen ohartu beharra daukagu.

Atzo aritu ziren “gauzak besterik gabe daudenetan uzteak” ekar ditzakeen ondorio negatiboez, hau da, zauriak sendatu barik ixteko arriskua daukagula. Baina, baliteke kontzientzia nahikorik batzeko gai ez izatea guztion artean eta, besterik gabe, bakoitzak bere bizitzari eusten dioenez, horretara ohituta gaudenez, denborak aurrera egitea eta “hemen ez da ezer pasa” bezala bizitzen jarraitzea.

Hala ere, den denek ezingo dute aukera hori egin. “Betikoek” ez behintzat: biktimen senitartekoek, jazarpenak jasan dituztenek, hilerrira bisitak egin beharra daukatenek, espetxeetara bisitak egiten dituztenek euren senitartekoak ikusteko aukera bakarra horixe delako, frankismoan bahitu eta harrezkero senitartekoaren berri ez daukatenek…

Horren aurrean, zer dagokigu “besteoi”? Zerbait egitea dagokigu egoera horretan bizi ez garen gehiengoari? Oliver Wilkinsonek “gaiez hitz egiten ikasteko denbora hartzeko garrantziaz” hitz egin zuen atzo. “Hizkuntzaren eta hitzen erabilera gaiztoa egiteaz, mina eragiteko erabilera egitera ohitu garela” aipatu zuen. Horregatik dela garrantzitsua denbora hartzea, behar den beste, minik eragingo ez duen eran hitz egiten ikasteko, horrek eramango gaituelako egia sendagarrira.

Ildo horretan Baketiken zuzendari Jonan Fernandezek azaldu zuen, garrantzitsua dela, herri honetan gertatu dena berriro ez gertatzeko, gure gazteei erantzun beharrekoa egoki asmatzen. Gizartea delako berradiskidetzeren subjektua; berradiskidetzea prozesu soziala dela eta ez dugula konflikto politikoarekin nahastu behar. Ze, zintzoa izanik, eta kasurik gehienetan, gure egunerokoan zuzenean ez digula eragin herri honek bizi izandako drama, ez da egi-egia hori. Gure herririk gehienetan badirelako zinegotzi sozialista agurtzeari uko egin diogunik, ezaguna izan arren. Eta hasi dugun etapa berri honek era horretako portaerak aldaraztera eramango gaitu; baita, politikaz aritzeko ohitura sanoari ekitera ere; zergatik ez!

Maila politikoan eta instituzionalean gehiago kostako da aurrera egitea, “poseari” eusteko ohituragatik akordioetara heltzeko bidean aldarrikapenen purutasuna uztea kosta egiten zaielako gure ordezkariei. Baina, gizarte mailan, ziur naiz, horretara jartzen bagara, kontzientzia hartzen badugu eta gizarte osoa egoera berri honetan inplikatzen bagara, lortuko dugula gertatutakoa ez errepikatzeko erantzun-azalpen egoki bat ematen gure gazteei eta min egingo ez duten berbaera asmatzen. Errespetua berreskuratu eta elkar onartuz.

Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako 4/2005 Legearen 26. artikuluak dioenarekin lehenbailehen bete dezala agindu zion Eusko Legebiltzarrak Jaurlaritzari joan zen urriaren 22an. Artikulu horrek dioena oso zehatza da: “Debeku da pertsonek, sexu batekoak edo bestekoak izateagatik, giza duintasun gutxiago edo gehiago dutela edo sexu-objektu soilak direla adierazten duen publizitate-iragarki oro egin, eman edo erakustea, eta baita emakumeen aurkako indarkeria justifikatu, horri garrantzia kendu edo horretara bultzatzen duen oro ere”.

Lopezen gobernuak indargabetu zuen Defentsoriak ikerketa txostena egin zuen 2008an, EAEn argitaratzen diren eta era horretako iragarkiak publikatzen dituzten egunkarien jokabidea aztertzeko eta salatzeko. Defentsoriak jakinarazi egin zien bai komunikabideei, eta baita Emakunderi eta Gobernuari ere txostenak jasotzen zuena eta baita jasotako ebazpenenak ere. Izan ere, gobernuari dagokio, legez, arau-hausteak eta zehapenak betearaztea. Hala esaten da 2005eko Berdintasun legean ere.

Hala ere, gaur gaurkoz iragarki mota horiek egunkarietako orri asko betetzen segitzen dute. Diru iturri garrantzitsua dira egunkari horientzako eta, enpresa pribatuak direnez, badirudi legearen gainetik daudela. Estatu kontseiluak ere iragarkiak debekatzearen aldeko jarrera erakutsi du. Ia urtebete beranduago bada ere, azkenean esan du “autoerregulazio” eskariak ez duela ezertarako balio izan eta “lakra horrekin amaitzeko, arautzea ezinbestekoa dela”. Gertatzen dena da, EAEn araututa egon badagoela, eta Berdintasun legeak ere arau-hausteak egoten badira zigorrak ere definitzen dituela, baina, borondate politiko garbirik gabe, legeak egin bai, baina sarri askotan adornurako izaten dira.

Euskal sozialistek, gaia Legebiltzarrean eztabaidatu zenean adierazi zutenez, era horretako iragarkiak debekatuz prostituzioaren aurka jotzen zen eta, hori dela eta, prostituzioaren inguruko lan talde bat sortzea zela zioten eman beharreko lehenengo pausua. Ez nago ados. Iragarki horiek, kasurik gehienetan, ez dira prostituzioan lan egiten duten emakumeek sortutakoak. Ez daiteke izan emakume batek era horretako hizkuntza erabiltzea bezeroa erakartzeko. Ez naiz inozoa. Badakit gizon askok era horretako lizunkeriak (zerbait esateagatik) gustuko dituztela, baina iragarki horietan erabiltzen den hizkuntza iraingarria baino askoz ere gehiago da. Muga guztiak gainditzeraino iritsi da eta ez nabil moralinaz, pertsonarekiko errespetuaz ari naiz.

Prostituzioan ari diren emakume eta gizon asko ere kexu agertu dira, sexu iragarkiak euren negozioaren erakusleiho direlako eta debekatu ezean euren negozioa iragartzeko modurik ez dutela izango esaten baitute. Horrekin ere ez nago ados. Iragarkiak sexistak dira baita “ohiko” merkatuan ere eta egiten segitzen dira, beraz, hain hedatua dagoen “doble moral” horrek bide ematen dio sexuaren negozioari.

Kontua, beraz, beste bat da. Defentsoriaren txostenak jasotzen duenez, 2007an Gipuzkoako egunkari batek “sailkatutako iragarkiengatik jasotako urteko zenbatekoa 4.117.180 euro izan zen, eta horietatik 1.023.788 euro harremanetarako iragarkiak argitaratzearen ondoriozko diru-sarrerak ziren (%24,9). 2008ko urtarrilaren eta ekainaren artean, sailkatutako iragarkiengatik jasotako zenbatekoa 1.787.000 euro izan zen eta horietatik 432.576 euro relax-atalean iragarkiak argitaratzetik lortu ziren (24,2)”. Bizkaiko egunkari batek, berriz, Defentsoriaren txostenak dioenez, “2007an sailkatutako iragarkiengatik jasotako urteko zenbatekoa 9.266.180 euro izan zen, eta horietatik 1.305.788 euro harremanetarako iragarkiak argitaratzearen ondoriozko diru-sarrerak ziren (%4,1)”. 2008an, relax-iragarkiekin 663.792 euro irabazi zituen egunkari horrek.

Beraz, zertaz ari gara? Hemen ere argi dago interes ekonomiko pribatu batzuen kontrako neurriak direla hartu beharrekoak. Baina, zoritxarrez, horrelako askotan gertatzen den bezala agintariak ez dira ausartak izaten.

Berdintasunak beharrezko ditu errespetuzko jokamoldeak eta era horretako iragarkiak ez daukate lekurik jokamolde matxisten deslegitimazioan (hitz horrek RAEn sarrerarik ez badu ere). Leire Pajinek adierazi duenez talde parlamentarioekin eta komunikabideekin bilera egingo du iragarki horien debekua aztertzeko. Berriro diot: debekuak debeku, arauak guztiontzako berdinak badira, neurriak bete arazteko borondatea da behar dena; ausardia politikoa.

Zer litzateke euskarazko komunikabideen sektorea Goiena modukoak balira eskualde guztietan?

Bere egunean bazegoen Goienaren asmoaren atzetik, eredua zabaltzearen esperantza. Eredua beste eskualde batzuek ere bere egin zezatela. Goiena, baina, Debagoienean geratu zen; saiakera bat izan zen Durangaldean Anbotorekin, baina ez da osatu komunitate gisa. “Goienak lortu du eskualdeko herrien arteko harremanak sendotzea, euskaraz informatzea normal-normala izatea, komunitate handi bat izatera heldu da”, esan zuen Estepelan Plazaola Goienako Mr. President-ek.

Gipuzkoako kultura diputatu Maria Jesus Aranburuk esan zuen “ezinbestekoa dela eguneratuta egotea, baina zertarako jakitea ere garrantzitsua da”. Eta Goienak badaki, Goiena proiektura orain hamar urte batu zirenek jarri zuten giza baliabideak eta talde esfortzuak, argi zuela zertarako zen bazekitela: eguneratu egin ziren orduan Debagoieneko herriz herriko komunikabideak, eguneratu egin zen komunikatzeko modua eta eguneratu egin ginen guztiak, baita herritarrak ere, informazio hartzaile eta informazioaren protagonista gisa. Eta hori dena, euskaraz, gure hizkuntzan. “Euskara gure hizkuntza da eta egon nahi dugun guztietan egongo da euskara”, esan zuen Aranburu andereak eta beste hedabideek ere ispilu honetan begiratu beharko luketela ere.

Garrantzitsua da erakundeek ere era horretako egitasmoak babestea. Debagoieneko Udalak hasieratik inplikatu ziren Goienan, bazkide dira. Lourdes Auzmendi Hizkuntza Politikarako sailburuordea ere Amaia izan zen atzo. “Interesarekin jarraitzen du Sailak hau guztia, euskararen aurrerapausoetan guztiz garrantzitsua delako”, adierazi zuen Auzmendi andereak. “Hizkuntzaren erabileran bete-betean asmatu duzue, zuzentasuna zaindu, baina baita ere tokiko ñabardurak mantentzen dituzuelako”, gehitu zuen. Hizkuntza Politikarako sailburuordetzaren 2011ko aurrekontuak 1,6 milioi gutxiago izango ditu. Espero dezagun, benetakoa izatea “interesarekin jarraitzearena”, komunitateak, euskal komunitateak, era horretako proiektuak behar-beharrezkoak dituelako eta, HPSkren aurrekontuaren murrizketak kalterik ez eragitea Komunitatean, beste erakundeen kasuan gertatu den moduan

Ez dira lirikarako une goxoak; askotan entzundako leloa, baina, hala da. Jasone Agirre eta Maite Zurikarairi galdetu bestela; doala nire elkartasuna ETBko kazetari bientzako. Gure telebista publikoan Asier Odriozolak eta Andrea Arrizabalagak aurkezten duten gaueko albistegian, eguenean, esaterako 13 bideo agertu ei ziren sozialisten bozeramaileak berbetan; horri aniztasuna deritzo, bai horixe. Suriok kargua onartu zuenean Donostiako DV lagata joan zen Bilbo Handira; Urumeako ur lasaiak laga eta Ibaizabalgo ur handitan ez ote zen sartu, susmoa hartuta nabil. Berak igarriko dio, baina baita beste batzuek ere; Viloriak politika arduradun kargua hartu besterik ez du egin eta dagoeneko ETBko bi kazetariri espedientea zabaldu diete.