Nire etxeko leihoa

Hemendik aurrera astelehenero fikziozko amets baten berri emango dut apirilaren 26ra arte. Ziurrenik kirolaren munduan historia egin zutenek horrelako elkarrizketaren bat izango zuten beraien erronkak gauzatu baino egun batzuk lehenago. Ziurrenik gertakari hauen protagonistek jarraian idatzitakoa esaten zutenean askok zorotzat hartuko zituzten baina izan zuten hamaika oztopoei aurre egin zieten eta ametsak egi bilakatu zituzten.

Apirilaren 26an esango didate ea aukerarik izango dudan Gasteizko distantzia luzeko triatloian parte hartzeko. Egun horretan Oñatiko 24 urteko gazte baten ametsa egi bihurtzen hasi daiteke.

• Bihar oin hutsik irtengo naiz eta lehena izango naiz helmugara iristen (Abebe Bikila, Erromako maratoiaren bezperan 1960ko udako olinpiar jokoetan)

Calgaryn gertatu zen Jamaikar bobsleig talde batek parte hartu zutela 1982ko neguko olinpiar jokotan. Kontutan izanda Jamaika nolako herrialdea den, Karibean kokatua dagoen uharte bat eta urtean elurrik ez duena egiten. Kirolaren historiara igaro den gertakari bat izan zen hura. Urte hartan argi gelditu zen kirolean ez zegoela mugarik. Edozeinek edozer egiteko gai da, dituen oztopoak dituelarik. Lau urte beranduago Jamaikako bobsleig taldea, talde bat gehiago bezala hurbildu zen hurrengo olinpiadetara.

2010ean Vancouverren berriro gertatuko da historiara igaroko den gertakizun bat. Afrika kontenteko Ghana herrialdeko eskiatzaile batek aurtengo neguko olinpiadetan parte hartuko du. Kirola zorioneko egongo da berriro. Argi geratuko da mundu honetan edozein amets posible dela egi bihurtzea.

Ostegun gauean Gasteizen izan nintzen eta askok pentsatzen baduzue ikasle unibertsitarioa izanda festara joan nintzela oker zaudete. Hilabetero Hikaateneoan ospatzen den eta Iban Zalduak zuzentzen duen Irakurle klubera hurbildu nintzen. Hedoi Etxarte eta Alain M. Urrutiaren Ihes ederra eleberri grafikoa izan genuen hizpide. Aukera izan genuen gainera liburuaren autoreekin hitz egiteko. Esperientzia benetan polita eta irrikatan berriro hurrengo Irakurle klubeko zitaren zain.

Baina oraingoan ez dut gau hartako laburpen bat egin nahi, irakurle klub batek suposatu dezakeen aurrerakada gizartean analizatu nahi dut. Irakurtzea, guztiok dakigun bezala, ez da gauza bat oso ohikoa. Egia da eta ez dut ezeztatuko inoiz baino gehiago irakurtzen eta publikatzen dela (pertsona batzuk beste batzuk baino gehiago irakurtzen dute baina kontutan izanda beste Europako herrialde batzuekin hemen oso gutxi irakurtzen da. Finlandian adibidez eskoletako ikasleek astean liburu bat irakurtzen dute batez beste). Horregatik uste dut irakurle klubek bultzada bat suposatu dezaketela irakurketaren ekintzari. Irakurtzea oso gogorra egiten da. Bakarrik egiten den lan bat. Denbora eskatzen duena eta gaur egun bizi garen gizartean aisialdirako aukera aunitz dituena agian ekintzarik erakagarrienetakoen artean ez dagoena. Gauzak aldatzen dira berriz jakiten duzunean zuk irakurritako zerbait beste batek irakurriko duela eta aukera izango duzula pertsona horrekin irakurritakoari buruz hitz egiteko. Hori aurrerapauso bat da irakurketa sustatzeko.

Beste gauza on bat ateratzen dudana ostegun gauetik da oso giro polita bizi izan nuela. Jende dezente bildu ginen, hogei lagun inguru, eta irakurketa ezberdinak azaltzeko aukera egon zen. Hori ere oso ona izan daiteke irakurketa sustatzeko. Ikustea ez zarela bakarra liburu bat irakurtzen, positiboa izan daiteke aurrerantzean beste liburu batzuk hartzeko eta irakurtzeko.

Hiru ondorio atera ditzaket gau horri buruz:

• Irakurle klubak ekintza onak dira irakurketa sustatzeko.

• Irakurle klubetan jende jatorra dago, afizio bat elkarbanatzeko aukera baitago.

• Irakurle klub batetik atera daitezkeen irakurketak oso aberasgarriak izan daitezke etorkizun baterako.

Gaur goizean Idiazabalera joan naiz bertako XXII. Herri krosean parte hartzera. Beste behin ere antolakuntza bikain batek gidatu du proba. Ezin naiz kexatu jaso dugun atentzioaz Goierri inguruko herri txiki honetan. 2000 biztanle baino pixka bat gehiago ditu. Urtean behin ikusgarria eta ikustekoa izaten da nola idiazabaldar asko aritzen diren boluntario bezala lasterketa hau aurrera ateratzeko helburuarekin.

Iristen zaren lehen momentutik azkenekora arte antolakuntzako kideren bat izango duzu hurbil edozein dudatan laguntzeko. Kotxea aparkatzen laguntzen dizute, lasterketan izen emateko prezioa oso txikia da (aurreko urteetan dohainik, aurten 5 euro), zirkuitua nahiko ongi dago neurtuta, hiru buelta izan arren nahiko polita da dituen zailtasun txikiengatik, amaieran zozketa dago, ia parte hartzaile gehienek saria eramaten dute etxera, salda, haragia eta txorizoa ematen dizute dastatzeko, dutxak daude... Azken finean lasterketa herrikoi on baten eredua da urtero Idiazabaleko Herri Krosa.

Niri asko gogoratzen dit Durruma Kanpezun herrian bizi izaten dudanarekin urtero urri amaieran mendi bizikleta martxaren antolakuntzarekin. Han ehun biztanle inguru izango dira baina alde guztietatik ateratzen dira bolondresak martxa hori aurrera atera dadin. Ikusgarria izaten da.

Larunbat arratsaldea. Euria etengabe egun guztian zehar. Euritakoarekin ateratzeko eguraldia. Aterpean askoz hobeto kalean baino. Igerilekua leku egokia izan daiteke larunbat arratsalde bat igarotzeko beste ezer hobeagorik ez badago egiteko.

Aurten igeriketa irakasle hasi naizenez lanean horrelako eguna tokatu zitzaidan igarotzea larunbatean. Nire ikasleetatik gutxi joaten dira oraindik ez dutelako nahiko adin txapelketetan parte hartzeko, 2001ean eta aurretik jaiotakoak hurbiltzen dira aste bukaeretan igerilekuetara. Aipatu dudanez ez zegoen eguraldia oso lagun kalera irteteko. Azpeitira joatea tokatzen zitzaigun txapelketa batetara.

Izugarri da nola aldatzen diren ikuspegiak. Orain dela urte batzuk nire ikasleen leku berean nengoen. Harrituta gelditzen naiz zenbait umeen jokabideekin, alde bietatik azpimarratu nahi dut esaldi hau. Ume batzuk gauza onengatik harritzen naute eta beste batzuk berriz gauza txarrengatik. Urritik hari naiz lanean eta esan dezaket oso pozik nagoela. Estres maila igo egiten zait klaseetan baina uste dut hori normala dela umeei erakustea ez delako oso lan erraza. Astean bitan etorri arren nahi ditudan irakaspenak barneratzen dituzte. Ez dakit hurrengo urtean zer gertatuko den nirekin eta umeekin baina aurten jabetzen ari naiz egiten den lan izugarriaz Oñatiko igerilekuan igeriketaren kultura bultzatzeko. Munduan egon litekeen kirolik osoenak etorkizun oparoa dauka gure herrian.

Hori da hemendik urte gutxi batzuetara Espainiako gobernuak adostu duen adina lanetik behin betiko erretiroa hartzeko. Ekonomian aditu bat ez naizen aldetik eta irakurriz komunikabideetan azaltzen denaz, ez dut uste erabakirik zentzuzkoena hartu duela Zapateroren gobernuak krisitik irteteko.

Ez dago dudarik pertsona gutxi batzuk neurri honen alde egongo direla: PSOE alderdia, bulegoetan lan egiten duten enpresariak, esfortzu fisiko eta psikologiko handirik eskatzen ez duten lanpostuetako jendeak... Baina zer esan dezake langile batek orduak eta orduak igarotzen dituena astero katean, edo garbiketa lanetan, edo eraikuntzan... eta etxera lanegunaren ostean neka-neka eta ezer egiteko gai ez dena? Uste dut langileriaren gehiengo handi bati ez zaiola gustatu komunikabideetan notizia hau azaldu izana.

Argi dago Espainiako estatuko defizit publikoa izugarri handia dela eta azken urte honetan asko hazi dela krisiaren eraginez. Baina zer egin du gobernuak bitartean hau ekiditeko? Hartutako neurrien artean bankuei diru publikoa ematea eta gastu publikoa murriztea. Eta langileek ordaintzea nahi dute beraiek eragindako kalteak! Ezin dut sinetsi.

Hasteko krisia sortu dutenei zigortu beharko litzaieke eta ez gure dirua eman finantza krisiak izan dituztelako. Non dago bestela bankuak salbatzeko erabili den diru publiko hori? Batek daki. Bigarrengoz defizit publikoa izugarri hasten duten gastuak murriztu edo eliminatu. Afghanistanen tropa espainiarrak daude eta horrek gastu bat suposatzen du gobernuarentzat. Erabili den diru horrekin, orain arte 1500 milioi euro. 2009an 365 milioi gastatu ziren eta Cayo Larak esan zuen bezala, diru horrekin 60.000 lanpostu, 40 osasun eraikin edo 9125 haur eskola eraiki zitezkeen.

Ea konturatzen diren krisitik irteteko eta defizit publikoa gutxitzeko irtenbidea ez dela lan adina igotzea.

Gaur entzundako eta irakurritako perla batzuk:

• PSOEk eskumara biratzen du (Ignacio Escolar).

• Galdera bat La Sextako informatiboetan kalean jubilatu bati:

- Zer irudituko litzaizuke orain esaten badizute bi urte egin behar dituzula lanean?

- Hori esan didatenei, hil egingo nituzke.

Aste honetan Sherlock Holmes filma ikusteko aukera izan dut eta egia esateko jasan dituen kritika gogorrak nahiko arrazoizkoak iruditu zaizkit. Hauen inguruan azpimarratu behar da gehienek aipatzen dutela Arthur Conan Doyleren klasikotik asko urrundu dela pelikula, akzio ugari baitute Holmes eta Watson bikoteak, baina era berean entretenigarria dela bi ordutan ekintzak eta umorez betetako eszenak hamaika direlako.

Euskaraz irakurri nuen lehenengo klasikoa izan zen Sherlock Holmes. Literaturaren historian, ingeles literaturaren historian eta misterio nobelen historian zeresana eman du Londreseko detektibeak. Ez dut oso ongi gogoratzen noiz izan zen zehazki istorio horiek eskuartean izan nituen garaia (gutxi gora behera 17 urte bete nituen urteko udan) baina bai abentura horiek harrapatu egin zidatela eta amaierara arte irakurri behar nituela kasuak.

Behingoan kritikei eta kritikariei arrazoia eman behar diet. Pelikula entretenigarria da baina badirudi merkatuak duen pisua irabazi duela klasikoen errespetuaren aurrean. Holliwood ez da garai ona igarotzen ari eta etekinak atera nahi ditu produzitzen duen guztian. Nire ustez oso garesti atera zaio zine industria honi klasiko baten birziklapena.

Sherlock Holmes arrakastatsuak

Guzti hau kontutan izanda badirudi klasikoak errespetatuz izugarrizko porrotak jasateko aukerak daudela. Horretan ez nago hain seguru batez ere bi adibide aipatuko ditudalako jarraian fama onak izan dutenak.

Lehenengoa Disney etxeak produzitutako El misterio de la piramide deituriko pelikulak Holmes eta Watson gazte batzuk azaltzen ditu. Errespetu osoz egindako film bat. Egia da pelikulako pertsonaiak ez direla Conan Doyleren klasikotik hartutakoak fikzio batetik ateratakoak baizik. Istorioa oso ongi dago landua. Horregatik izan daitezke Sherlock Holmes eta Watson doktorearen gazte denborak filmean islatzen dena.

Bigarren adibidea XXI. mendean kokatzen da. House telesailari buruz mintzo naiz. Pertsonai hau oso garbi ikusten da Conan Doylek sortutakoaren ispilu dela: misterioak gogoko eta argitzen ditu, drogazalea da, lagun banaezin bat dauka bera gabe gauz gutxi egingo lukeena... Esan dezakegu beraz House medikua XXI. mende honetan sortu den Sherlock Holmes dela.

Beraz hasierako teoria bertan behera gelditzen da, klasikoak errespetatuz gauzak ondo egiten badira arrakastak lortu daitezke.

Amaitu dut urteko lehen liburua irakurtzen. Unai Elorriagaren Londres kartoizkoa da. Publico egunkariaren arabera 2010 urte honetako euskal nobelaren artean arrakasta izan dezakeen liburutako bat erdarazko itzulpenean, Kirmen Uriberen Bilbao-New York – Bilbao nobelarekin batera.

Zorionez Unai Elorriagaren eleberri guztiak irakurri ditut. SPrako tranbia, Van´t Hoffen ilea eta Vredaman. Asko gustatu zitzaizkidan, lehena agian ez dut oso ondo oroitzen argumentua baina erraz irakurri nuela oroitzen naiz. Herri urrats batean erosi nuen. Senpereko aintziraren alboan hasi nintzen irakurtzen eguraldi eguzkitsuko igande arratsalde batetan. Bigarrena eta hirugarrena unibertsitaterako lan bat egiteko erabili nituen. Van´t Hoffen ilea analizatzea goitik behera izan zen lanaren helburua. Hainbeste gustatu zitzaidan lana amaitu ostean Vredaman irakurri nuela. Estilo aldetik ez nuen aldaketarik sumatu. Estilo berezia kritika asko jaso zituena bere garaian helduei zuzendutako literatura bat zelako haur literatura estiloarekin, baina berriro errepikatuko dut, niri asko gustatu zitzaidan.

Londres kartoizkoa da liburuan estilo aldaketa sumatu daiteke baina Elorriagak idazten jarraitzen duela sumatu daiteke. Eleberria diktadura baten osteko garai batean dago oinarritua. Pertsona bat bere familiar baten itzuleraren esperoan dagoela du ardatz nagusi bezala. Horretarako egunero hamazazpigarren teilatura igotzen da eta bere lagunekin elkartzen da. Tartean misterio batzuk azaltzen dira pixkanaka narrazioa aurrera doan heinean argitzen joaten direla. Diktadura garaiko jendearen ohitura bitxiak deskribatzen dira nagusiki.

Oso gustura irakurri beraz urteko lehen liburu hau eta ezbairik gabe irakurtzeko gomendatuko nuke.

Bueltatu naiz. Denbora asko idatzi gabe egon ostean espero luzarorako gelditzea blogosferako txoko honetan. Urte hasiera zaila izan dut. Hasteko deskonektatu beharra nuen eta Peñafiel-eko herrira joan nintzen lagun baten etxera (ia han erroldatu nintzen egon nintzen denbora luzearengatik). Pilak kargatu ditut beraz eta urteari aurre egiteko inoiz baino indar gehiago daukat.

Urte gogorra izango da. Erabaki garrantzitsu ugari hartu beharko ditut nire etorkizuna zeharo baldintzatuko dutenak. Ikasketei dagokienez espero karrera amaitzea eta hortik aurrera momentuz ez dakit zer egingo dudan. Aukera ugari ikuskatzen ari naiz baina oraindik zalantza ugari ditut. Orain otsaileko azterketan nago buru belarri. Ikasturtea hala ere ez da oso astuna baina lan egin beharko dut gauzak aurrera ateratzeko. Irailetik aurrera beraz momentuz ez daukat proiekturik.

Kirol bizitzari buruz esan behar haurrekin jarraituko dudala igerilekuan klaseak ematen eta noizean behin txapelketetara joaten. Momentuz lan honetan pozik nago eta estres maila igotzen badute ere ezin naiz asko kexatu nire esku utzi dituzten aurrekin.

Triatloiaren inguruan ere hitz egin beharko dut. Aurten urte lasaia hartzeko erabakia nuen, duatloi bat bera ere ez dut egingo. Azken orduko gertaera batzuk uste hori asko baldintzatu dezakete. Urte honetan ekainaren 26 Gasteizen Europako txapelketa ospatuko da distantzia luzeko triatloiean. Denboraldiko helburutako bat horrelako distantziako triatloia egitea zen eta proban parte hartzea oso zaila izango zelakoan nire agendatik ezabatu nuen. Federazioan sartuta dauden pertsona batzuek ez zidaten itxaropenik eman, guztiz kontrakoa, ezinezkoa izango litzatekeela proba horretan parte hartzea adierazi zidaten. Orain esperantzarako ate bat ireki da. Jadanik izena eman dut proba honetan parte hartzeko. Apirilaren 26ra arte itxaron beharko dut nire parte hartzearen konfirmazioa jasotzeko baina oso ederra izango litzateke Gasteiz-eko inguruan familia eta lagunak egotea animatzen udako egun bero horretan.

Azkenik eguneroko bizitzan egin beharko ditudanak izango ditut aurrean: lagunekin eta familiarekin egon, idazten jarraitu, irakurri eta 111 akademiako kide naizen heinean euskal literaturari buruz idatzi diren azken nobedadeei buruz iritzia eman, bizitzan ahalik eta gehien goxatu...

Urte berri on guztioi (berandu bada ere) eta animo urte berriari aurre egiteko.

Kioskora hurbiltzeko aukera izan dugunok konturatu gara egunkarien aukera zabalean gaur portadan zorigaitzeko notizia bat duela protagonismoa guztien gainetik. Haitiko lurrikaraz mintzo naiz. Azken 200 urteetan uharteak jasan duen lurrikararik larrienetakoa izan da.

Erabiltzen diren zifrak hildako kopurua jakitera emateko orduz ordu igotzen ari dira. Zifra ofizialek 10.000 hildako gutxienez daudela aipatu dute jada eta ez ofizialek 50.000 hel daitezkeela. 100.000 hildako izatea ere pentsatzekoa da.

Poliki-poliki nazioarteko laguntza iristen ari da. Hori izan daiteke eduki dezakegun notizia on bakarrenetakoa. Amerikako herrialde pobreenak orain inoiz baino gehiago guztien laguntza behar du. Orain inoiz baino gehiagoez da politika astia. Berdin du nondik iristen den laguntza, garrantzitsuena iristea da.