
Euskal Herrian euskaraz, Jardun Euskara Elkarteak
eta ikasle abertzaleak elkarlanean antolatuta, martxoaren 6tik 10era euskaraz bizi nahi dut astea ospatuko da Bergaran.
Egitarau oparoa antolatu da aste honetarako eta martxoaren 17an Donostian ospatuko
den euskaraz bizi nahi dut egunerako
motorrak berotzea eta herritarrak bertan
parte hartzera animatzea izango da helburu nagusia.
EGITARAUA
Martxoak 6, asteartea: Izan, egin, eragin EHEren dokumentalaren emanaldia 19:00etan
Gaztetxean.

Martxoak 7, asteazkena: Iñaki Martinez de Lunaren “Euskaraz bizi nahi dut, baina…” hitzaldia,
arratsaldeko 19:30ean kultur etxean

Martxoak 9, ostirala: Bertso afaria Jon Maia eta Agin Rezola bertsolariekin Agorrosin
Tabernak antolatuta
Martxoak 10, larunbata:
16:30ean
haurrentzat tailerrak eta jolasak Simon Arrietan
19:00etan
euskaraz bizi nahi dut kalejira
plazatik abiatuta
23:00etan
Kontzertuak gaztetxean

EUSKARAZ BIZI NAHI DUT OIHALAK
Euskaraz bizi nahi dut aldarrikapena egiteko herritarrei balkoietan oihalak jartzeko deia
egiten da. Oihalak salgai egongo dira Jardunen 3 euroren truke.

MARTXOAREN 17AN DENOK DONOSTIARA
Etxarri-Aranaz eta Gernika-Lumoren ostean lehen
aldiz hiriburu batean ospatuko da euskaraz bizi eguna.
Euskaraz bizitzearen aldeko hautuari behar duen bultzada emateko eguna
izatea nahi da. Herri euskaldunaren eta euskararen alde egotetik harago, horren
alde egiteko prest gaudela adierazteko eguna izatea nahi da.
Jai eta aldarrikapena uztartuz, euskaltzale andana
batu nahi da Donostian. Eguna jai giroan pasatzeko erakusketak, kale animazioa,
haurrentzako ikuskizunak, puzgarriak, tailerrak, euskalgintzaren azoka, herri
bazkaria, dantzaldi eta kantaldiak, txarangak eta gauez kontzertuak egongo
dira.
Baina aldarrikapenak tarte nabarmena izango du
egitarauan, euskalduna naiz eta harro
nago! Lelopean Nazio Manifestazioa egingo da bulebarretik abiatuta. Ez da
nolanahiko manifestazioa izango, musikak, koloreek eta euskalduna izatearen
harrotasuna adierazteko ikurrek eta batez ere harrotasun hori sentitzen duten
parte hartzaileek protagonismo berezia izango dute.

· Partaidetza: 65 gutun. (2334)
gutun 20 ediziotan)
· Epaimahai nagusia:
Pello
Añorga idazlea, Oihane Perea bertsolaria, Andoni Tolosa musikari eta kantaria
eta Idoia Galan iazko irabazlea.
· Irabazleak:
1. SARIA (500 euro)
EKHIÑE EGIGUREN AZKUNE
(Donostia) 34 urte

Estokolmo,
2012ko urtarrilaren 2ean.
Ingrid maitea;
Aspaldian gogoan zaitudalako idazten dizut gauaren izkina
honetatik, hitzak hausten dizkidan dardaraz, esaldi erdian zure ezpain labainak
gogoratuz. Estokolmo hegoaldeko hilerritik ari natzaizu, idazten dut Skogskyrkogärden parkean, Asplund-ek diseinatu zelaietan, hiriaren
birika den mikropaisaian. Iluna da lorategia estaltzen duen gaua eta
isiltasunak koadernoaren orrietaraino egin du irrist, kale-argi bakanen gerizpean
ikus dezaket nola.
Une hauetan, idaztea besterik ez zait gelditzen. Arnasa
bera ere hozten dit bakardadeak: barne basamortua da elurra. Eta halere, gutun
hau idazten ari naizela, zure oinotsak entzuten ditudala esango nuke, edo akaso
gomuta besterik ez da, bidexka hauetan barrena eskua estrainekoz heldu zenidan
neguko arrats hura oroituz. Urratsak izotz gainetan egindako soinu hura ere
badatorkit, Ingrid, orriok esku artean zimurtuko banitu halako zerbait
litzateke. Aurreko gutunekin amore eman
eta elurretara bota ditudalako dakit entzuten den hots-mina.
Zelai izoztua iluntzearekin batera, zure azala hatz
artean lehen aldiz sumatu nuen unea oroitzen dut. Hauskor, labain, zuri. Eta
gero, malutak zure masailetan, elurra, zure begien distira. Memoriak paisaiaren
antzera zuri-beztu duen oroitzapena.
Hotz egiten du. Baina ez da elurra bakarrik, ez da negua;
hotza zure absentzia da erraietaraino bidea eginaz, hurrupaka. Ibiltzen ditut
zurekin ezagutu bide berak, bidezidorrak, parkearen orbain eta haran ezkutuak.
Baina besterik da paisaia hemen ez bazaude. Eta ez zaude zure eskuak laztandu
eta begietara begira, irrikaz espero zintudala esateko moduan. Aurrean dudan
hiri elurtua denborak ezerezten duen bitartean, egunak zenbatu nahi nituzke,
zenbat falta den jakin berriro ere zure oinotsak entzuteko. Baina nola zenbatu
denbora atzetik aurrera? Nola jakin luze edo motz joango ote den negua?
Makurtzera egin duen larrosa zuria da, bizitza bera bere azkenetan. Eta parke
honetan hotzak ez du elurra ere ikusten uzten, edo agian iluna da, edo
bakardadea.
Ilundu aurretik haurrak izan dira parkean, elurrarekin
jolasean.
Elkarrekin
etortzen ginenean ere hala izaten zen; zelai amaigabeak dira hauek jolas eta
korrika egiteko. Gustuko dute Aingeruen Kapera izeneko eraikin ttipia, hain
gogoko zenuen hura. Arbelezko teilatu zorrotza du lau uretara eta egurrezko
barne egitura. Sabaiko habe laminatuei begira egon ohi ginen askotan eta
eraikuntzaren bizkarrezurra zirela esaten zenidan zuk. Sarrerako kolomadia,
berriz, aterpea, natura eta kaperaren arteko iragaite gunea. Akordatzen?
Hantxe nengoela ikusi ditut haurrak hurbiltzen. Kapera
alboko zelai ttipian ibili dira jauzika eta lasterka, barrez, kantari. Bertatik
ikusi ditut eskuetan elurra batu eta elkar busti nahian, harrapa ezinean. Gauza
ederra da paisaia elurtua egun argitan eta hala haurtzaroa ilundu ez duenean
ere. Lasterketen nekea sumatu bezain laster elur pilaketan hasi dira bi umeak,
hartxintxorrak eta zuhaitz-adarrak ere jaso dituzte. Haseran ez dut asmatu, baina
berehala pilaketak hartu du gizatankera; elurretako panpina egin nahian
zebiltzan. Piskanaka enborra, besoak, burua... handik gutxira eskuak, sudurra,
begiak, ... bat-batean “Nikolai!
Nikolai!” oihua entzun den arte.
Agure bat ikusi da urrunean ume haietako baten galdezka.
Haurrak, deia aditu ahala, agudo alde egin du, laguna agurtzeko ere astirik
hartu gabe. Bidean txano gorria erori zaio elur gainera, kolore bizia
kontrastean paisaiaren zuriarekin. Bakarrik gelditu denak kotoizko oihala jaso
du, eskuen artean laztandu, inoiz gehiago ikusiko ez duen adiskidea balitz
bezala. Amaitzear den elur panpinari buruan jarri dio gero, goibel, gezurrezko
konpainia berriari begira.
Nik ere halako zerbait sentitu nuela esango nuke. Halako
zerbait dela negua.
Bakarrik geratu den haurrak lagunaren izena idatzi du
gero elurretan, elur panpinaren oinetara “Nikolai”
hizki larriaz. Niri ere halako zerbait gertatzen zait;
niri ere, une hauetan, idaztea besterik ez zait gelditzen. Arnasa bera ere hozten dit
bakardadeak: barne basamortua da elurra. Eta gutun hau idaztearekin batera,
zure oinotsak entzuten ditudala esango nuke, edo akaso gomuta besterik ez da,
bidexka hauetan barrena eskua estrainekoz heldu zenidan neguko arrats hura
oroituz.
Gutun honetan dituzu elur gainean hainbatetan idatzi
dizkizudan hitzak. Itzultzen zarenerako, Ingrid, elur zapaldu gabean bide
berriak elkarrekin marraz ditzagun.
Hemen izango nauzu, Skogskyrkogärden
parkean zeure zain.
Muxu bat,
Birgitta
2. SARIA (250 euro)
IVAN POYATO DEL RIO
(Barakaldo) 25 urte
Oraindik daramat ezpainetan josita arima epeldu zidan
lehen muxu hura. Arnasak gure mutur bien artean egin zuen alde, emeki,
erlojuari orratzak geldiarazteko azken aukera eman nahian. Aurrerago, ohe
barruko amaraunean, laztanez beteriko etorkizuna promestu zenidan. “Ez gara
kriminalak, maittia”. Begiak itxi eta berehalakoan agertzen zaidan une magikoa
izan zen orduko hura, zentzurik gabeko gauzen mundutik atera eta errealitateari
aurkeztu zeniona. Hortaz geroztik, hamaika muxu banatu nuen, hain merke,
zeurearen ordezko...
Kontserbatorioko goizak. Zelan ahaztu gurutzatzen
genituen begirada bihurriak... Goiko solairuko gela ilunean erraz nabarmentzen
ziren, zure atzamarren xarmari amore emanez, pianoak isuritako nota jolastiak.
Musika egiten ikastera hurbiltzen zirenek laster sumatu zuten gu bion arteko
erakarpena, ezer susmatu ezinik. Nola ote? Txiki-txikitatik ibili ginen
elkarrekin, eta elkarri esker ikasi genuen sekretuak babesten, gure
sentimenduak musikaz janztera ohituta baikeuden.
Beranduago irteten ohi zinen klaseetatik, eta hantxe ninduzun, karpeta
besopean, partiturekin gora eta behera biontzako ametsak eraikitzen,
harmoniaren gailurrera eramango gintuen irudizko bidea marrazten. Oztopoen
gainetik, maitasun zintzoari dedikatutako sinfonia bukatuko genuen pausoz
pauso, akordez akorde. Ez nuen inondik espero melodiaren aurretiazko amaiera
dramatikoa. Bizitzaren pentagramari eutsi ezinik, zure irribarrearen doinu
goxorik gabe utzi ninduzun, noraezean.
Hemen naukazu baina, euritan blai, hilerriko horma
itzaltsuak lekuko. Familiari zor diodan errespetuaren truke, inoren aurrean
esango ez ditudan hitz xume hauexek paperera ekartzen ari natzaizu. Nirekin
etorri da osaba Xabier. Alboan daukat, burumakur, inguruak zaintzen dituzten
nekosta hitsei so. Tristura darie bere begiei, ez du txintik ere esan.
Badakizu, ez da inoiz izan kanposantura sartzea errez egiten zaien horietakoa.
Nik barru-barruan bilatu behar izan dut zuri idazteko kemena, paper busti hau
zugandik ahalik eta hurbilen egon dadin. Jakin dezazun ez zaitudala sekula
inoiz ahaztuko.
Hemen eta orain, gaur eta beti.
Maite zaitut, lehengusu Pello.
Aintzane
BERGARAR ONENA (150 euro)
ANA MOÑUX TXINTXURRETA (Bergara)
24 urte

Ana Moñux Irlandan dagoenez gutuna Jone Fernandezek irakurri zuen.
2011ko
Urriaren 27a
Zuri:
Ikusi zaitut gaur ere unibertsitateko
kafetegian eserita, beti bezala
liburua eskuan, irakurri
bitartean bururatzen zitzaizkizunak zigarroaren ketan disolbatu nahiko bazenitu
bezala. Pentsatzea neketsua omen, baina zu hain erakargarri ikusten zaitut
lengoaiaren labirintoetan… zeinen alboan
eseri eta konpartitzeko gogoa pizten zaidan! Nahi duzunaz hitz egingo genukeen;
hezkuntzaz, politikaz edo zalantza existentzialez. Batzuetan, elkarrizketa luze eta sakona
edukiko genukeela pentsatzen dut, baina bestetan ez naiz zutaz fio. Ziur aski
hizketaldiak aspertuko bazintu, edo besterik gabe, zure horretan lasai egoteko
gogoa bazenu, ez zenukeela inongo erreparorik izango gorputza bere lekutik
mugitu, eta ni lotsaren lotsaz buru makur uzteko.
Bai.
Bakartia dirudizu, aukera propioz barrurakoa. Eta aitortzen dut
bakardade aura horrek ere izaera propioa ematen dizula. ─ Ez pentsa idealizazio txolin baten biktima hutsa
zarela, edo ni ekoizle soila, nerabe bat
banintz bezala. Ea aurrerago garbi azaldu ahal dizudan.─
Ohartu ez bazara ere, sarritan saiatu
naiz irakurtzen dituzun liburuen izenburuak edo egilea urrunetik antzematen;
korrika liburutegira joan eta berberak eskatzeko, konpartitzearen hasiera bat
bortxatuz. Horrela behintzat zertxobait gehiago ezagutuko zaitudalakoan, egurrezko mahaian zure parean eserita nagoela
fantaseatuz; zure gogo eta afizioekin
larrutan. Eta hein batean zurekin. Zure baimenik gabe. Fantasian dena baita
libre, baimen eta debekurik gabeko
munduan.
Filosofia ikasten duzula badakit,
ezagutzen dut zure gelakoren bat. Baina hain da maitasun sekretua, ez naizela
zutaz galdetzen ausartu ere egin. Nahiago zaitut niretzat bakarrik gorde. Eta
ez pentsa tentazioa izan ez dudanik, baina zin egin nion nire buruari noizbait
zurekiko sentimenduak helaraziko banitu,
hauek entzuten lehenengoa eta bakarra zu izango zinela … Horregatik
gaurko eskutitza.
Zuri ez al zaizu iruditzen orokorrean ez
dakigula gure isiltasunak errespetatzen? Nekez besteenak ere; baina batez ere
norberarenak kostatzen dira. Mina, edo esan ezin denen bat ezkutatzen duten
horiek. Eta horrela pasatzen ditugu urteak, isiltasunak disimulatzen; oihuka bada ere. Baina iristen da momentu
bat zeinetan distira berezia duen norbait parez- pare ipintzen zaizun; bere
isiltasunak zu isilaraztea lortuz, bertan eroso eta ulertua sentituz. Juxtu orduan jabetzen zara, zure
isiltasunaren oihurik sakonenean
begiratu ahal zaituzten pertsonak badirela munduan. Begiratu, eta
gainera ikusi egiten zaituztenak, besarkadaz
ondo estutuz.
Hau zara zu niretzat. Publiko egin gabeko
egiazko maitasunaren dastamena. Eta ez du zerikusirik ezkutatzearekin, nire baitan aski errekonozitua baitzaude.
Norbere esparru intimoenaz ari naiz. Norbere oasiez; zeinetan erraiak
prostituitzeak zentzu oro galtzen duen. Zirrikitu-amildegi-bertigo.
Sinetsi nahi dut gaur dela eguna hilabete askoren ondoren, nire esparru kuttun
hori, nire isiltasuna, hitz bihurtzeko nahikoa helduta dagoena.
Badakit zertara
arriskatzen ari naizen. Zorotzat har nazakezu, obsesibotzat edo bizitzaz ezer
ez dakien heldugabeko inozotzat. Soilik nik dakit ez zarela edozein ezezagun;
distantziarik gabeko biluztasuna eskaini eta jaso diezadakedan ezezaguna
zarela. Isiltasuna
gorpuztu dezakeena.
Eta horrelako norbait gurutzatzen
zaizunean, ezinezkoa da beste aldera begiratzea. Munduak berak, buelta erdi
ematen baitu … dena hankaz gora jarriz.
Beti pasatzen den bezala, idatzitako
hitzak ez dira inoiz ahoskatu ezin dudan horretara iristen, ez dira aski; justu
hitz izan ezin direlako. Hala ere nahiko gustura gelditzen naiz hasierako orri
zuriaren bilakaerarekin. Orain, berriz eraldatzea tokatzen zaio zure irakurketarekin.
Ea fabore zaidan… Bestela ere, ausarta
izanaren harrotasunarekin haziko naiz bederen.
Ez pentsa; hasieran zalantzak nituen konfesioak izan
beharko lukeen formaz. Pentsatu nuen errazago, edo behintzat “normalago” izango
zitekeela eskutitz erdi-erotiko bat idatziko banizu. Azken finean sexuak
denon barrua asaldatzen baitu , eta
sentitzen dudan desioaren aitormen bero bat zaila litzaizuke ahazten.
Idatzitakoa ondo landuko banu, zure
zakila gogortu eta gau horretan nirekin
amets egin zenezan ere lortuko nuen
ziurrenik.
Baina tira, nire bisitak berdin harrituko
zaitu, dena delakoaz jardunda ere. Eta aukeran, nahiago nire buruarekin zintzoa
izatea. Beldurrak alde batera utzi eta
nire egia idaztea. Orduan bai, orduan bai irristatu zaidala boligrafoa
eskuetatik… hasi eta inoiz ez bukatzeraino idatzi ahalko banu bezala.
Konpromisoz bada, ez erantzutea nahiago
dudala esango nizuke. Baina gezur galanta litzateke.
Jauzi honen ostean, erantzunen baten
beharra dut; hain ridikulua sentidu ez nadin. Ezeren truke gehiegi emateaz ez damutzeko. Edo hobe esanda arriskatzeaz
ez damutzeko, zeren ematearen balioa kasu honetan, arriskuaren araberakoa
da .Beraz, ez izan lapurra! Egizu
nigatik. Ezezagun honengatik.
EPAIMAHAI
GAZTEA:
Epaimahai
gaztearen iritzia (Bergarako ikasleak): ):
Maitane
Mujika, Laura Axpe, Maialen Marauri eta Irantzu Casanellas.
IRAKURLE GAZTEEK 26 URTETIK
BEHERAKO ONENEI EMANDAKO SARIAK (150 €)
IRATI MAJUELO ITOIZ
(Iruñea) 18 urte

Iruñean,2011ko abenduaren 30ean
Maitea,
haserre
egongo zara akaso, edo agian ez zaizu jadanik axolako, baina hau ez da nire
ausentzia autojustifikatzeko gutun bat. Badakit gure artekoa ezinezkoa dela,
haustear dagoen soka bati tiraka egitea bezalakoa dela, baina azkenengo hitz
hauek idatzi nahi nizkizun, sentitzen dudana uler dezazun.
Ongi
azaltzen du abestiak: “nire bizitza laburra baina zein desberdina izan den, zu
ezagutu baino lehen eta zuk muxu eman ondoren...” Lehen ezerezean ezerez baino
ez nintzen, bizitzaren naufrago, puntu ikusezina unibertsoan. Dastatu zintudan
baina, eta askatasunaren ateak ireki zenizkidan, nire kaleko tabernez gaindi,
mundura. Zuk erakutsi zenidan ezerezaren
bidezidorretatik ibiltzen, sirena bilakatu ninduzun bizitzaren naufragioan,
unibertsoa puntu ikusezin bihurtzeraino. Hasieran ez nizun kasurik egiten, ez
nuen zure besoetan erori nahi, errazegia iruditzen zitzaidan. Eta zutaz
baliatzen nintzen, erabiltzen zintudan. Gustuko nuen zurekin metaforetan
ibiltzea, zurekin jolastea. Baina, ez nuen ulertzen paradisua eskain
zenidakeela, utopia erreal bat.
Eta
orain, nire ezpainak bustitzen ez dituzularik, bilatzen zaitut, behar baitut
zugandik edan, nire gorputzean zabiltzala sentitu, zure beroak erre diezadan
eztarria. Eta behar zaitut etsipenezko gauetan, beste ezerk asetzen ez
nauenean; eta behar zaitut goizetan, oraindik erdi lo nagoela pentsatzen
zaitudanean. Azala dardarka hasten zait, zuritu, lurrikara batek eraitsitako
hirien gisan, eta ezin dut zure egarria ekidin. Ez dut nahi ere. Izen exotiko
guztiak biltzen baitituzu zure baitan, morboaren bidaia txartela.
Paradisua
eskaini zenidan behin, eta orain ezin dut gabe bizi. Beste mundu bat sortu
zenuen niretzat, eta nirea izaten jarraitzea besterik ez dut nahi. Ez zen mundu
paralelo bat, baizik eta niretzat perfektuki eginikoa: ahantzi zenituen
gezurrak, etsipena, norberaren guduak... Horregatik nahi dut nik zure munduan
ito, bertan betirako bizi; zertarako bizi bestela. Nahiago ustekabean erori,
oreka mantentzen egotea baino. Horrela bizi dira kasualitateak.
Baina
zugandik urrundu ninduten, bereizi. Kendu ziguten genuen guztia, denbora. Eta
orain, nigandik ezkutatzen zaituzte, nire familiak, lagunek, ez didate zugana
hurbiltzen uzten. Baina nik maite ditut oharkabean sortzen dizkidazun
begizuloak, zure gorputz kristaldua eta gonapean arrailtzen dizkidazun mediak.
Ez dut ulertzen, zerk egiten gaitu ezberdin? Harresi bat eraiki nahi izan dute
gure artean, Gazan harriak existituko ez balira lez. Izan gaitezen arrakala,
eta muxu emango dizut hiri eraitsietako errauts zurietan.
Ez
dut ulertzen zergatik zarratzen duten gure desioa lau horma zuriren artean, nik
zure hats izoztua arnastu nahi dut eta ez ospitaleetako txori-jan usaia. Izan
daiteke maitasuna gaitza? Lehertzear ditut zainak. Nik ezin dezaket hauta nor
maite, baina inork ezin du erabaki nor maite behar dudan. Estereotipoen festa,
aurreiritzien gizartearen egunerokoan; hala ere hemen denok omen gara oso
“pro”, oso modernoak. Mugak baino ez
daude gure baitan, begirada arrotzak, erbesteraturiko sentimenduak. Zer da
askatasuna, ez bada alkohol putzu bat. Gezurraren itzaletan bizi da mundua.
Baina
nik zure espiralean erori nahi dut berriz, errealitatearen ispilu sinesgaitza
hautsi ekintza terrorista batean. Nire ametsetan azaltzen zara eta ezin diet
ihes egin, antsietatez esnatzen dira goizak. Bizitza komun-zulotik behera
botako nuke egun horietan. Eta askotan pentsatzen dut urrundu beharko
nintzatekeela, ostendu; edo zure izatea kristalezko botiletan sartu beharko
nukeela eta itsasora bota. Eta, hondar artean nagoelarik, uste izaten dut
ahaztu zaitudala, ez naizela oroitzen non utzi zintudan. Baina horrek zu
bilatzera narama atzera, espiralaren hasierara.
Orduan,
nire ametsak abordatzen dituzu berriz;
“eta
sentitzen zaitut. Ura bazina bezala nire gorputzean zehar irristatzen zara eta
nik ezin diot dantza egiteari utzi, zuri dantza egiteari. Zure usaina dario
hiri osoari, kalekantoi guztiei, eta erotzen naiz. Egarri naiz. Nire barrenean
zaudenean nire larrua erretzera doan basamortua bihurtzen da, zure ahoa oasi
bakar delarik. Eta zugandik edan behar dut, nire barrenean zaude, edan, behar
zaitut, ezin naiz ase, eta gehiago behar dut, gehiago...
Buruak
eztanda egin eta ezinean amaitu arte. Izkina batetik begiratzen dizut orduan,
begi gorriz, eta “hurrengorarte“ esaten diogu elkarri.”
Ametsak dira horiek ordea. Nik azken dantza
bat baizik ez dut eskatzen, zurekin burua galtzea azkenengo aldiz. Gauaren
aterpeetan hastea gure abentura, eta inoiz ez jakitea non amaituko dugun,
amaituko dugun ere.
Adio
izara zuriei, adio harilkaturiko loturei eta teilatuetako katuen aharrausiei.
Iritsi da eguna, oraingoan ez da amets bat. Gaur pastilla artean dantzatuko
dugu gaua Vodka maitea, ahantzezina izango da. Azkenengo dantza izango da.
Zugan
betirako,
Ines