Mathiasen kopilotua

2009/07/01 14:01:56.346 GMT+2

El olvido que seremos

Borgesen soneto honek ematen dio izenburua (ederra) Hector Abad Faciolinceren liburu bikainari. Haren aita, Hector Abad medikua, 1987an akabatu zuten Medellinen eta semeak batez ere aitaren oroimena gogora ekartzeko idatzi zuen El olvido que seremos, asko kostata gainera, berak aitortzen duenez:

Es cierto que él, de alguna manera, estaba ya satisfecho con su vida, y preparado para morir, dispuesto a morir si era necesario, pero abominaba esa muerte violenta que evidentemente le estaban preparando. Eso es lo más doloroso y lo más inaceptable. Este libro es el intento de dejar un testimonio de ese dolor, un testimonio al mismo tiempo inútil y necesario. Inútil porque el tiempo no se devuelve ni los hechos se modifican, pero necesario al menos para mí. Porque mi vida y mi oficio carecerían de sentido si no escribiera esto que siento que tengo que escribir, y que en casi veinte años de intentos no había sido capaz de escribir, hasta ahora.

Familiaren gorabeherak (bereziki hunkigarria arreba txikiaren heriotza), haurtzaroko eta gaztaroko oroitzapenak, eta aitarekin zeukan harreman idilikoa gogoratzeaz gain (aitak bidali izan zizkion gutunak dira horren lekuko), Kolonbiak sufritutako egoera nahasiaren eta mingarriaren berri ematen digu egileak; erlijio katolikoak eta hainbat apaizek sortarazi zizkioten errefusari ere bere tartea eskaintzen dio:

En ese momento del sermón mi papá me dijo, en un murmullo: “No aguanto más, me voy a salir un rato”, y mientras monseñor explicaba por qué estaba tan alegre (yo me pregunto si su alegría no sería sincera, y precisamente ocasionada por la dicha de vernos sufrir así), mi papá y yo nos salimos al atrio de la iglesia de Santa Teresita, en Laureles, y nos quedamos ahí un rato, al sol, bajo el indiferente azul del cielo [Borgesen sonetotik hartuta], en uno de esos días radiantes de diciembre (…)

Hector Abadek, aitak, medikuntzan eta giza eskubideen alde egin zuen lan eta semeak lortzen du haren ekarpena miresgarria gertatzea; badirudi barne lasaitasun moduko bat lortu duela gertatutakoa idazterakoan, biolentziaren erruz norbait galdu duen batek hori eskuratzerik badauka... Kolonbiako hainbat pertsonaiaren erreferentziak ez dira falta kontakizunean, ezta umorezko pasarteak ere, aitak semea masturbatzen harrapatu zueneko momentua esate baterako. Semeak aitari egiten dion errieta bakarretakoa hauxe da:

No quiero hacer hagiografía ni me interesa pintar un hombre ajeno a las debilidades de la naturaleza humana. (…) porque además le faltó una dosis mayor de tesón y constancia en terminar el exceso de tareas emprendidas. Él mismo reconocía ese defecto suyo y muchas veces dijo: “Soy muy buen padre, pero muy mala madre”, lo cual quería decir que era bueno para fecundar, para poner la semilla de una buena idea, pero malo para la paciencia de la gestación y de la crianza.

Hori guztiagatik eta irakurketa benetan atsegina gertatu zaidalako guztiz gomendagarria da El olvido que seremos.

Hector Abad Faciolinceren prentsa artikuluak, hemen.

Nork: edu mendibil.2009/07/01 14:01:56.346 GMT+2
Etiketak: hectorabadfaciolince elolvidoqueseremos borgesepitafio hectorabad | Permalink | Erantzunak (0) | Errenferentziak: (0)

2009/06/26 09:31:18.604 GMT+2

R2D2, C3PO eta CR7

Uda iristen denerako pelmada ona ematen digute telebistan futboleko azken fitxaketekin, batez ere Real Madril eta bestelako talde distiratsu-mediatikoenak. Garai baten C3PO eta R2D2 ziren ezagutzen genituen galaktiko bakarrak. Dagoeneko CR7 marka sartu digute eta datozen hilabeteotan kontuz: haren azken amodio-afera, azken dribling zoragarria edo azken modelito chic-aren berri emango digute, kirol saioetan zein arrosa kolorekoetan.

CR7ri, futbolari aurre egiteko, kate bakoitza kirol marka propioa lortzen saiatzen da: La Sextari oker atera zaio Frenando Alonsoren (R-29) apustua; Nadalek pot egin zuen Roland Garrosen (TVEk jarraitu du RF-1 urte hasieratik; Wimbledonen esklusiba, berriz, Canal Plusek du azken urteotan); Gasol Canal Pluseko gautxorien koto pribatuan dabil; eta ETBn, Tourreko ametsa egia bihurtu ezinik, 3Jo! da izarrik fidagarrienetakoa ikusleak erakartzeko orduan.

(Telebegi, Goienkaria)

Nork: edu mendibil.2009/06/26 09:31:18.604 GMT+2
Etiketak: martinezdeirujo fernandoalonso cristianoronaldo rafanadal paugasol wimbledon | Permalink | Erantzunak (0) | Errenferentziak: (0)

2009/06/22 12:03:29.583 GMT+2

Las alas de la vida

Kezkatuta nabil: aurten inoiz baino gutxiago joan naiz zinemara. Gero eta zailagoa egiten zait zerbait erakargarria topatzea (sasoi honetan batez ere) eta, sarritan, gehien interesatzen zaizkidan filmek gutxi irauten dute karteleran (edo okerrago oraindik; ez dira heltzen). Perla asko eta asko telebistan ikusi behar izan ditut, ostiralean Versión española saioan bota zuten Las alas de la vida dokumental zoragarriarekin bezala. Izan ere, azken urteotan dokumentalekin gozatu dut gehien. Hortxe beste hamaika adibide:

Cuando éramos reyes
Balseros
Bowling for Columbine
Un instante en la vida ajena
Touching the void
La pelota vasca: la piel contra la piedra
Inside deep throat
La pesadilla de Darwin
Forever
Nömadak Tx
Una verdad incómoda

Nork: edu mendibil.2009/06/22 12:03:29.583 GMT+2
Etiketak: lapelotavasca forever pielcontralapiedra la balseros cuando lapesadilladedarwin unaverdadincomoda touchingthevoid nömadaktx uninstanteenlavidaajena reyes éramos owlingforcolumbine insidedeepthroat | Permalink | Erantzunak (2) | Errenferentziak: (0)

2009/06/15 12:33:59.279 GMT+2

Reyes

Atzo Donostian izan ginen, Herri Arteko Pilota Txapelketako finala ikusten. 41 urte eta gero... Pim, pam, pum, Bergara txapeldun! Reyes Azkoitia Bergarako entrenatzailearengandik poztu nintzen bereziki. Pilota zainetan daramalako. Bergarako taldearendako lanean fin dabilelako urtetan. Eta herri mailan lan ederra egiten duen horrelako jendea topatzea gero eta zailagoa delako (Peio Garitano eta beste izen batzuk datozkit gogora). Emakumeen kirolean aitzindaria izan delako (akordatzen zarete, Aspace edo beste elkarteren baten alde, Joseba Askasibarren aurka jokatzen zituen partidu haiekin?). Pilotazale guztien errespetua irabazi duelako, lan eta lan eginez, kiroltasunez jokatuta beti. Jatorra eta zintzoa delako. Pilota eta Reyes sinonimo bihurtu direlako. Taldeko pilotariekin enamoratuta dagoelako (hala aitortu zidan aurrekoan; izan ere, ama moduko bat ere bada mutilendako) eta pilotariek Reyes biziki estimatzen dutelako. Eta horrelakoetan, normalean, emaitzak datozelako. Atzo, Atano III. pilotalekuan, Bergarako morroskoek Reyes manteatzea, airatzea faltan bota nuen bakarrik. Zorionak, txapeldun!

Nork: edu mendibil.2009/06/15 12:33:59.279 GMT+2
Etiketak: reyesazkoitia | Permalink | Erantzunak (0) | Errenferentziak: (0)

2009/06/10 23:11:57.317 GMT+2

Juanma Lillo

Juanma Lillo Realeko entrenatzaileari egindako elkarrizketa zabala eta mamitsua dator gaurko Noticias de Gipuzkoa egunkarian. Egia esateko, hitzekin benetan trebea dela erakutsi du Lillok Realean egon den denboran. Baina ay!, ez du igoeraren helburua bete eta badoa. Edozein modutan, Realeko jokalariek entrenatzailearekiko erakutsitako debozioa ikusita eta kontuan izanda John Keating ere futbolean aritzen zela bere ikasleekin, eszena gogoangarri hau datorkit burura Lilloren martxa dela eta.

Zein ona den film hori! Ea Realaren hurrengo denboraldia horren ona den...

Nork: edu mendibil.2009/06/10 23:11:57.317 GMT+2
Etiketak: noticiasdegipuzkoa juanmalillo deadpoetssociety realsociedad elclubdelospoetasmuertos | Permalink | Erantzunak (0) | Errenferentziak: (0)

2009/05/22 08:37:23.713 GMT+2

Zap... zap... publi!

Ikusle askok publizitate tarteak aprobetxatzen dituzte zapping egiteko, komunera joateko, jateko, seme-alaben arropa plantxatzeko, bikotekide edo maitaleari SMSak bidaltzeko...
TVEn, udazkenetik aurrera, ez dute horretarako aukerarik emango. Krisia medio, zap... zap... Zapateroren gobernuaren asmoa zera da: kate pribatuek eta telekomunikazio enpresek canon bat ordaintzea aurrerantzean. Pribatuek, berriz, kirolei eta AEBetako filmei dagokienez mugak exijituko dizkiote TVEri. Egoera berria izango da. Zenbaitetan, laguntzen duten saioa baino interesgarriagoak izaten dira iragarkiak. Hainbat pieza eder badira orain: Renaulten furgoneta zaharrarena; Canal Pluseko hippyena (zein onak izan diren beti kate horren promoak); Heineken garagardoarena (neskak arropa miresten eta gizonak, hozkailuan diren garagardoak); Audirena, San Frantziskoko eskiatzailearena (produktua erakutsi beharrik ere ez dute marka handienek)... Sormena behintzat ez da krisian, zorionez. Zap... zap... publi!

(Telebegi, Goienkaria)

Nork: edu mendibil.2009/05/22 08:37:23.713 GMT+2
Etiketak: tve heineken canalplus renault audi | Permalink | Erantzunak (0) | Errenferentziak: (0)

2009/04/27 09:52:38.893 GMT+2

Elvis Caino

Oraingoan lagun on bati publizitate apur bat egiteko aprobetxatuko dut txoko hau. Etxean party bat egin nahi duzula? Tabernetan betiko musika entzuteaz aspertuta zaudela? Bizilagunaren diskoteka hortera ezin duzula jasan eta hura akabatzeko zorian zaudela? Jendea inguruan dantzan ikusi nahi duzula? Ba deitu Elvis Cainori, ez zara damutuko-eta. Zapatu gauean Bergarako taberna baten jardun zuen, dotore asko gainera. Aspaldian ez nuen entzuten jarraian horrenbeste kantu on, mimo handiz aukeratuak denak… Binilo bilduma ederra dauka lagunak: Pixies, Motörhead, Cliff Richard, AC/DC, James Brown, Negu Gorriak, Beatles, The Dream Syndicate, Stevie Wonder, Michael Jackson, Atom Rhumba, The Yardbirds, Bowie, Roxy Music, Duncan Dhu, The Housemartins, Neil Young, The Beat, Chuck Berry, Jotakie, Elvis, Tom Petty, Itoiz…. Askotan horrela aurkezten du Elvisek bere burua: Izaro Aperribai… ¡mejores no hay! Ba horixe. Elvis bizirik eta dantzan dago, bai.

Nork: edu mendibil.2009/04/27 09:52:38.893 GMT+2
Etiketak: izaroaperribai elviscaino | Permalink | Erantzunak (2) | Errenferentziak: (0)

2009/04/08 09:31:56.024 GMT+2

Ipar poloan Callejarekin

Bidaia lagun atsegina da Jesus Calleja alpinista. Gustura ikusten dut haren Desafío extremo. Mundu osoko txoko zoragarriak erakutsi dizkigu jadanik. Manuel Larramendi, Maria March... eta Emilio Valdés kameralari ezkutuaren laguntzaz, iazko apirilean Ipar polora egin zuen bidaia eman zuten domekan. Tonu didaktikoa (masa polarraren jitoaren fenomenoa) eta lagun arteko bidaien izpiritua primeran uztartzen ditu Callejak, umorez zipriztindutako komentariorekin eta grafismoa ederto erabilita. Musikaz lagunduta, Ipar poloko paisaia izoztuan hartutako irudi zoragarriak eskaini zizkiguten domekan. Kamerarekin benetan trebea da Calleja, ez bakarrik irudi ikusgarriak hartzen; -35 ºC-ko tenperaturarekin gauza izan zen bere burua grabatzeko, kanpin dendatik hurbil kaka egiten zuela.

Nahikoa sufritu ondoren, heldu ziren bai Ipar poloraino Calleja eta konpainia. Larramendik esan zuenez, hara heldu zarela jakiteko modu bakarra GPSa erabiltzea da. Eta hantxe bertan, Ipar poloraino helikopteroz joandako errusiar aberats talde batekin elkartu ziren. Leongo txorizoa eta kabiarra partekatu zituzten, Video killed the radio star abestia entzuten zela… Eta nork akabatu zituen ba garai bateko esploratzaileak?

(Telebegi, Goienkaria)

PS. Stefan Zweig idazleak garai bateko zenbait esploratzaileren berri eman zuen Momentos estelares de la humanidad liburu zoragarrian. Istorio hunkigarrienetakoa Scott kapitainak 1912an Hego polora egindako espedizioarena da.

Nork: edu mendibil.2009/04/08 09:31:56.024 GMT+2
Etiketak: jesuscalleja emiliovaldes videokilledtheradiostar mariamarch momentosestelaresdelahumanidad stefanzweig manuellarramendi | Permalink | Erantzunak (2) | Errenferentziak: (0)

2009/03/06 09:11:14.678 GMT+1

Pazientzia eta umorea

Jakinekoa da futboleko presidenteen eta telebista kateetako arduradunen bertuterik handiena ez dela pazientzia. Telebistaren kasuan gertatu izan da telesaila, reality edo lehiaketa jakin bateko promozioak saioak berak baino iraupen handiagoa izatea. Zenbaitetan udan hasten dira promozioarekin eta udazkenean emisioa hasi orduko, audientziak aginduta, berehala jausten dira saioak programaziotik, hostoak bailiran.

Pelotas eta Doctor Mateo telesailekin tabarra ona eman dute aurreko hilabeteetan. Hain erritmo geldoa, gatz bariko elkarrizketak eta egoera absurdoak dituen Doctor Mateo telesailari ez diot bizi-itxaropen luzea ikusten. Beste horrenbeste esan daiteke Cruz eta Corbachoren Pelotas futbol-telesailaz. Asteleheneko kapitulua, korear baten fitxaketaren kontura, negargarria izan zen, gauza larria ustezko umorezko telesail baten kasuan. Julio Salinasen agerpenak eta iraupen luzeak (ordu eta erdi pasatxo!) ere ez zioten mesederik egin telesailari. Mailari, parrillari, eutsiko al dio La Union taldeak?

(Telebegi, Goienkaria)

Nork: edu mendibil.2009/03/06 09:11:14.678 GMT+1
Etiketak: uniondeportivalaunion doctormateo juliosalinas josecorbacho juancruz pelotas | Permalink | Erantzunak (0) | Errenferentziak: (0)

2009/02/16 10:27:54.414 GMT+1

Teletextutxoa

Zapatuan, Tayuta talde japoniarraren kontzertuan egon ginen Eskoriatzan eta etxera heldutakoan, Realaren emaitzaren berri jakin nahi nuen. Telebista piztu eta ETBren teletextora jo nuen. Kirolen atalean izenburu hauek aurkitu nituen:

136 Neurketa hasi da Vistalegren (partidua arratsaldean jokatu zen eta bukatuko zen ba!)
137 Gehiegizko zigorra
138 Garaipen erosoa Xala eta Zubietarentzat (10-22) (ostiraleko partidua zen, Donibane Lohizune ederrean jokatutakoa)
139 Llorentek atseden hartuko du, baina Athleticek ez (tira! Zer egin behar zuten ba zuri-gorriek, jai eskatu, ala?)

Horien artean Realarena bigarrena izango zela pentsatu nuen eta hara jo nuen, testutxo hau topatuz:

Murtziak hobeto jokatu zuen, baina ez zuen garaipena eskuratzeko moduko jokoa eskaini. Txuri-urdinek indartsuago hasi zuten partida, baina berehala baloiaren jabetzea eskuratu zuen Jose Miguel Camposen taldeak eta Bravo estutu zuen. Despotovic markagailua estreinatzeko zorian izan zen 19.
09/12/14

Y hasta aquí puedo leer... Hortxe bukatzen zen partiduko kronika! Ez dakit gaur egun norbaitek kasu egiten dion teletextoari, baina ETBrena ikusita, hobe kentzea.

Nork: edu mendibil.2009/02/16 10:27:54.414 GMT+1
Etiketak: acb donibanelohizune tayuta realsociedad euskaltelebista | Permalink | Erantzunak (2) | Errenferentziak: (0)

Hurrengoak