Bidasoatik

Eskerrik asko Nahikari, Iban eta Usoa. Sarritan ez da gauza handirik behar izaten eguna alaitzeko eta pozik lagateko inor. Eta hori da zuek lortu duzuena.  Hondarribira hurbiltzen bazarete, gustura gonbidatuko zaituztet garagardoa edo kafea hartzera.

Eskerrik asko Nahikari, Iban eta Usoa. Sarritan ez da gauza handirik behar izaten eguna alaitzeko eta pozik lagateko inor. Eta hori da zuek lortu duzuena.  Hondarribira hurbiltzen bazarete, gustura gonbidatuko zaituztet garagardoa edo kafea hartzera.

Eskerrik asko Nahikari, Iban eta Usoa. Ez da gauza handirik behar izaten eguna alaitzeko eta pozez betetzeko inor. Hondarribira hurbiltzen bazarete, gustura gonbidatuko zaituztet garagardoa edo kafea hartzera Alde Zaharreko txokoren baten.

Eskerrik asko Nahikari, Iban eta Usoa. Ez da gauza handirik behar izaten eguna alaitzeko eta pozez betetzeko inor. Hondarribira hurbiltzen bazarete, gustura gonbidatuko zaituztet garagardoa edo kafea hartzera Alde Zaharreko txokoren baten.

Gaur nire eguna da, urteak betetzen ditut eta. Lanera ailegatu eta mahai gainean bertso zoragarriok aurkitu ditut.
Aurtengo ikasturtea gogor samarra izan da, lan berri baten jardun behar izan dudalako; ez nuen esperientziarik hartan eta ordu asko sartu behar izan ditugu. Aurrera egin ahal izan dut ondoan neukan lankideari esker. Bere esperientzia eta laguntzari esker, aholkuei esker eta beheraldietan emandako animoei esker.
Aurrera egin ahal izan dut esan gabe : "ezin dut gehiago eta hementxe geratuko naiz". Eta gaur kariño handiz berak idatzitako bertso hauek aurkitu ditut. Garbi esan dezaket, bai, gaur, nire eguna dela.

Larunbatean izan zen, hau da, zapatuan, Ondarroan esaten den legixek, ekainaren azken zapatuan ospatzen da. Zelako giroa bertan! Arrantzale egunean ere ez genuke topako halakorik!  Giroa... demasa, eguna... mundiala, txitxarro erreak... ezin hobeak!

Aspaldiko lagunekin egoteko eta disfrutatzeko aukera aparta, badakidalako egun horretan joango direla; zinema-zuzendaria, Aitzol Aramaio bertan izan zen.

 

Erreibindikazioak ere hantxe, presente: Gay eta lesbianen nazioarteko eguna, euskal presoak etxera. Eta Dinamartxan 210 lagun inguru bizikletaz Tolosatik Ondarrure. Dina Bilbao ondarrutar triatletaren omenez egiten da.

Egun honetan azoka bat ere egiten da: "Kamiseten azoka"; diseinu orijinalek edo politenak saria jasotzen du; leku askotatik etorritako disenatzaileek hartzen dute parte.
Zer gehiago eskatu leike?

San Martzial eguna bera baino gehiago gustatzen zait egun hau. Gustatzen zait ikustea eta entzutea, batez ere,  Banda eta Danborrada elkarrekin jotzen Urdanibia plazan. Ze gozamena!

Biziki gustatzen zait egun hau, disfrutatu egiten dut kalean gora eta behera ibiltzen: postuak, koloreak, jendea, artisauak, ogi gozoak, gaztak, erraldoiak, musika... Alde Zaharra bizirik!

Erdi Aroko peria askotan izan naiz, eta gehien-gehien gustatu zaidana, orain artekoetan behintzat, Ondarroakoa izan da. Zergatik? Han, kaleak apainduta egoteaz gain, herritarrak eurak ere jantzi egiten direlako antzina janzten ziren bezala. Horretarako erakusketa bat antolatzen dute herritarrek jakin dezaten nolakoak ziren garai hartako jantziak eta zeintzuk herri horretakoak; gero koadrila bakoitzak erabakitzen nola jantziko den, eta kaleetan lehenagoko lanbideak errepresentatzen dituzte. Ez dute urtero ospatzen, lan handia eskatzen baitu horrek.

 

Kultura zinegotziarekin hitz egin dut, Maite Pelaezekin, jakiteko zenbatgarrena den aurtengo ekitaldia, zeren atzo lagun batzuekin honetaz berbetan, ez ginen ados jartzen. X.a dela esan dit, eta Alde Zaharrari bizitza emateko hasi ziren antolatzen. Ahalegin berezia egin dute aurten kaleak eta etxeak aurrekoetan baino hobeto apainduta egon daitezen; apaingarriak Menina tailerrean jaso ahal izan dituzte herritarrek. Interneten datu bila hasi eta hara non beste data bat agertu zaidan iazko “Hondarribia” aldizkarian: aurtengoa VIII. Omen. Zalantza berberarekin jarraitzen dugu!

Menina tailerra

Kalean harrapatu nituen ostegunean, berandu samar bazen ere, Menina tailerrekoak –Josean, Jonan eta Idoia– lan eta lan, dena prest egon dadin astebururako. Urtero izaten dute proposamen berritzaileren bat ekitaldirako.
–Aurreko urteetan egindakoen artean hauek aipatuko genizkizuke: labirintoa, Erdi Aroko jokoak, gezi-jaurtiketa, antzerkiaren eszenografia, pasarelarako, zubirako eta Zaharren egoitzarako atrezzoa...
Aurten estandarteak egin ditugu, duela hiru hilabete hasi ginen lanean. Urtero, argazki lehiaketa egiten da peria honen inguruan eta erakusketa horretarako atrezzoa urtero berria da, ez da errepikatzen.

Martxoaren 29an, larunbatean, Radio Euskadi Hondarribian izan zen programa bat egiten. Luze eta zabal jardun zuten Txillidaz, Remigio Mendiburuz eta Oteizaz, denak hilda; Basterretxeaz, aldiz, azaleko aipamen bat baino ez.
Nestor Basterretxeak 84 urte ditu, buru argikoa, apartekoa, proiektuz beterikoa. Aukera ona zatekeen berari elkarrizketa egitea, zuzenean entzuteko bere hitzak, gogoetak, dituen asmoak...

Larunbat horretan bertan, pintxo batzuk hartzen ari ginela San Nikolasen, alde zaharreko Arma Plazan, hara non ikusi nuen Nestor Basterretxea kamaraz inguraturik. Ez nuen gehiegi pentsatu behar izan bertara hurbildu eta argazkiak egiteko. Galdetu egin nien ea zer zen montaia hura guztia. Ekainean programa berri bati ekingo ziotela erantzun zidaten: “La vista de Euskal Herria”.

 

Interneten  informazioa bilatzen hasi nintzen. Zer jarriko dut? galdetzen nion neure buruari; ezezaguna zitzaidana jartzea erabaki nuen.
Itsas ondoan jaio, Bermeon, eta itsas ondoan bizi, Hondarribian. Basterretxeak 1952. urtean egin berria zen Arantzazuko Santutegiaren horma-margoak egiteko lehiaketa irabazi zuen.
Kriptaren muralak margotzen hasi eta Arantzazuko fraideek bertako apaizgaiei ezabatzeko agindua zieten; 11 mural ezabatu zituzten; agindua Gipuzkoako apezpikuak eman zuen. Margoak erabat figuratiboak izan arren eta margotutako eszenak erligio eszenak izan, ez omen zitzaizkion oso egokiak iruditu apezpikuari.

1958 Irunera etorri eta zizelkaritzari heldu zion. Teknika eta disziplina bat baino gehiago ikasi eta erabili izan ditu: pintura, zeramika, argazkigintza, diseinu industriala, arkitektura, zinea… Azken horretan, Fernando Larruquertekin batera egin zituen Pilotari eta Alkezar, eta harribitxia den Ama Lur (1968) filma.

60-70eko hamarkadan GAUR taldearen partaide izan zen, hainbat margolari, arkitekto eta eskulturgile entzutetsuekin: Amable Arias, R. Ruiz Balerdi, R. Mendiburu, J. Oteiza, J.A. Sistiaga, E. Txillida, J. L. Zumeta. GAUR taldea (1966) euskal artistek osatzen zuten, artearen berrikuntzan eta  esperimentazioan interesatuak. Argazkian ditugu denak, Amable Arias izan ezik.

Badut biziki maite dudan kataluinako lagun bat. Ostiralero-ostiralero bidaltzen dit olerki bat, eta inoiz berak ezin badu, beste batek hartzen du ardura hori, sekulan ez du kale egiten. Aurreko ostiralean hauetxek jaso nituen, uraren gainean denak, hainbat egilerenak. Bere horretan jarri ditut; Sarrionandiarena erantsi dut nik.


L'EDICIÓ D'AVUI L'HE VULGUT FER UN XIC ESPECIAL I AMB TANT D'AIGUA, D'AIGUA SÀVIA QUE CAU PER TOT ARREU, QUE RECORRE ELS NOSTRES COSSOS I ENS ESTREMEIX, HE VOLGUT FER UN TAST DE POETES D'ARREU DEL MÒN QUE HAN EVOCAT L'AIGUA EN LES SEVES POESIES L'AIGUA POTABLE SEMPRE HA ESDEVINGUT UN PROBLEMA UNIVERSAL, I SINÒ LLEGIU AL POETA MEXICÀ QUE PODRIA SER ALGÚ DE LA PLATAFORMA DEL EBRE O DEL SEGRE JA QUEDEN POCS DIES D'AIGUA I PER TANT US RECOMANO ENCARESCUDAMENT QUE DEDIQUEU UNS MINUTS A VEURE PLOURE, SENSE MES SOROLL QUE EL XIPOTEIG DE LA PLUJA EN CAURE.......APROFITEU DE LA MATEIXA MANERA QUE ENS QUEDEM EMBADALITS QUAN NEVA, QUEDEM-NOS ENBADALITS VEGENT COM REGALIMEN LES GOTES DE PLUJA A TRAVÉS DE LA FINESTRA, PENSEU EN ELS RECORDS, QUE S'ESVAEIXEN COM LES GOTETES QUE LLISQUEN PEL VIDRE, I POTSER, A LA MILLOR RECUPEREU ALGUN D'HERMOS QUE EL TENIEU OBLIDAT EN EL BAGÚL DELS RECORS BON CAP DE SETMANA I BONA PLUJA BONA FEINA TAMBÉ ALS LLUITADORS PER L'AIGUA


2. NORMA SEGADES (ARGENTINA)
Coplas del Agua

El balde viene silbando
las viejas coplas del agua
salpicando, entre vaivenes,
las rodillas enlutadas.

Coplas del agua en los juncos,
murmullos de risa clara:
¿hacia dónde irá tu silbo
de caracoles y escamas?

Viene soñando, la niña,
las viejas coplas del agua,
enredando la paciencia
en el pico de las garzas.

Coplas del agua en la arena,
camalotes sin amarras:
¿hacia dónde irán tus sueños
cuando estallen las chicharras?

Quebrando totoras vienen
las viejas coplas del agua
dejando, por los senderos,
huellas de plantas descalzas.

Coplas del agua en el sauce,
cabellera destrenzada:
¿hacia dónde irán tus olas
a desandar la distancia?

La siesta viene asoleando
las viejas coplas del agua,
desperezando gramillas
junto al vientre de hojalata.

Coplas del agua en el río,
laberinto de mojarras:
¿hacia dónde irá tu espuma
en las riberas del alba?


3. JUAN RAMON GIMENEZ (ESPANYA)
Agua en el agua

Quisiera que mi vida
se cayera en la muerte,
como este chorro alto de agua bella
en el agua tendida matinal;
ondulado, brillante, sensual, alegre,
con todo el mundo diluido en él,
en gracia nítida y feliz.

4. EMILIANO ROBLES BECERRIL (MÈXIC)
El ciclo del agua

Y los empresarios dijeron
hay que privatizar el agua
porque se acaba

¿qué costará más?
yo me pregunto
¿El agua de lluvia,
 o la de la cálida alberca.
El agua del escusado
o la de la regadera?

¿El agua que tomo
o la que baña
aquel convertible rojo?
Quieren privatizar el agua
como si pudieran
agarrarla y etiquetarla
como si fuera una cosa estática.

El agua no es
una cosa estática
y mucho menos
tiene forma

En veces corre rápido
y tiene forma de río
en veces llega al mar
y se convierte en ola
y luego se evapora
y las nubes conforma.

El agua en veces
se toma
y como rocío
las flores moja

A veces el agua
las hierbas riega
y dentro de mi cuerpo
en sangre y fluido
se encuentra.

El agua forma los bosques,
las selvas, los manglares
la tundra y la tormenta.

El agua las parcelas riega
y nutre la semilla
pa’ que luego
nos alimentemos
de lo que brota
de la tierra.

En veces el agua
se la roban
y luego nos la venden
llenas de burbujas,
con muchos colores
y artos conservadores.

En las ciudades,
de los campos
el agua se la traen
y a los campos
se las regresamos

con formas de aguas negras
llenas de desperdicios
enfermedades
y bacterias.


 -aigua, agua, acqua, eau, ura
-la pluja, la lluvia, la pioggia, la pluie, euria
-ploure, llover, piòvere, pleuvoir, euria egin
-les gotes de pluja, las gotas de lluvia, les gouttes de pluie, euri tantak


5. Joseba Sarrionandia
    Olerkia

lurrak sortu zuen ura

urak sortu zuen zura

zurak sortu zuen hostoa

hostoak sortu zuen haizea

haizeak sortu zuen karnaba

karnabak sortu zuen olerkia

olerkiak hil zuen lurra

lurrak hil zuen ura

urak hil zuen zura

zurak hil zuen hostoa

hostoak hil zuen haizea

haizeak hil zuen karnaba