Berriketan

Apirilean Bergara 1936 erakusketa antolatu zuten Intxorta elkarteak eta Bergarako Udalak. Berriketanekoek aukera hau aprobetxatu eta bisita gidatua lotu genuen. Apirilaren 18an, 16 lagun hurbildu ginen erakusketara eta gerra garaiko Toribio Jauregin argazkiak ikusteaz gain, Jose Ramon Garairen eskutik sasoi hartako kontu eta historia ezagutzeko aukera ezin hobea izan genuen. Honela ordubetez jardun ondoren, gure herriaren historiari buruz apur bat gehiago jakinaz bukatu zen bisita. Benetan interesgarria!!

Sagardotegiko irteera hau bost elkartek batera egin genuen: Bergara eta Arrasateko udal euskaltegia, Zaharberri, AEK eta Berriketan. Denera 54 pertsona joan ginen, berriketan egitasmoan parte hartzen duten 7 pertsona joan dira, nahiz eta hauetatik 2 pertsonek euskaltegian eman izena. 

Irteera ordua, 20etan Arrasatetik eta 20:15ean Bergaratik. Aulia sagardotegia Legorretan dago. Egia esanda oso leku txukuna da eta sagardo ederra dago!. Bertara, 21:00ak aldean iritsi ginen. Giro polita egon zen, afaldu aurretik denok txotxera joan ginen eta afal ostean kantuan ibili ginen trikitilariak lagunduta. Aurten, menuaren prezioa adostuta eraman genuen eta ondorioz kontuak egiterako orduan ez da arazorik egon.

Nahikoa afaldu eta edan ondoren 00:30ak inguruan autobusa etorri zen gure bila. 1:30etan iritsi ginen Bergarara, jendea gustura gelditu zen.

Zuetako batzuk ezagutuko duzue jadanik Bergarako mintzalagun programa; Berriketan izenekoa. Bertan herriko hainbat jende elkartzen da euren euskararen erabilera handitu nahian; hau da, euskara ikasi arren erabiltzeko ohitura edo aukerarik ez daukan jendeari, esparru hori zabaltzeko modua ematea da proiektu honen helburu garrantzitsuenetakoa.

Egitasmo honetan parte hartzen duen jendea astean ordu batez taldeka elkartzen da: binaka, hirunaka, launaka… Euskaraz berba egiten duten bitartean honako ekintza hauek egiten dituzte: paseatu, kafea hartu, herrian dauden erakusketetara joan… Hau taldearen gustuen araberakoa izaten da. Honetaz gain, talde desberdinetako jendea elkartzeko asmoarekin, asteburuetarako ekintza osagarri batzuk ere antolatzen ditugu: mendi irteerak, kobazuloak ikustera, sagardotegira, gazta egitera… Dena den, asteburuetako hauetara nahi edo ahal dutenak joaten dira, jakina.

Berbalagun egitasmoaz gain, gure asmoa hika talde bat sortzea da, hitanoaren  erabilera areagotzeko; hau da, “Hika lagun” izeneko proiektua berriz martxan jartzea nahi litzateke.

Gaur egun Bergaran hika erabiltzea oso zaila egiten zaigu, zailtasun hauek gainditu eta hau aurrera eramateko aukerak ematea da gure asmoa. Astean ordu batez, hitanoa erabiltzea.

BERRIKETANen eta HIKA- LAGUNen parte hartzera animatzen zaituztegu!! Apuntatu edo informazio gehiago nahi izanez gero, deitu Jardunera. 943763661.

Aurten, lehen aldiz larunbatean egingo dugu eta Legorretako Aulia Sagardotegira joango gara. Bergaratik 20:00etan irten eta 00:00ak aldera bueltatuko gara (autobusez badaezpada).

 Animatu txotx egin eta txuleta ederrak jatera!

9:30ean elkartu gara autobus geltokian. Hamasei pertsona ginen guztira, beraz,  lau kotxetan joan gara Arantzazura. 

Oñatiko Arantzazu auzoan dago Gomiztegi gaztategia. Gaztategiaz gain, artzai eskola ere bada Gomiztegi.

Nikolas Segurola fraileak ardategia eta gaztategia erakutsi digu. Ardien fase ezberdinak, ikulua, ardia jezteko makinak… eta ondoren artzai eskolara hurbildu gara.

Artzai eskolan, 2 bideo ikusi ostean; lehenengoa gazta nola egiten den eta bestea, Gomiztegiren historia,  gazta dastaketa egin dugu ardo pixka batekin. Ederra potzierto!! Artzai eskolan  azalpenak Madariagak eman dizkigu eta galderak egiteko aukera ezin hobea izan dugu.

Azkenik, bertako denda txikira hurbildu eta gazta bana erosiz etxerako bidea hartu dugu.

Abenduaren 6an, asteartea, Zahar Berri eta Berriketanekoek Donostiara irteera egin genuen. San Telmo Museoara hain zuzen ere. Goizean goiz lineako autobusa hartu eta Donostiarantz abiatu ginen.

 Bertan,  hau da, San Telmo museoan Euskal Herriko historia ezagutzeko aukera izan genuen, historiaurretik hasi eta gaur egunera arte.

 Ondoren Arrasate eta Bergarako berbalagunek elkarrekin alde zaharrean pintxo batzuk jan eta bueltako autobusa hartu genuen. Ederra benetan bisita!

Joan den larunbatean, hau da, azaroaren 26an, Zahar Berrik eta Berriketan egitasmoak antolatzen ditugun aste bukaeretako ekintzen barruan, Arabako Elosu herriko Ollerias auzoan aurkitzen den Euskal Buztigintza Museora joan ginen. 

Euskal herri-zeramika, garai batean beti zerbaitetarako erabiliak izan ziren eta gaur egun beren balio etnografiko, kultural edo dekoratiboarengatik bildumari eta adituen aldetik oso estimatuak diren ontzi-kopuru handi batez osatua dago.

Euskal Herriko zeramika-produkzioa, oro har, bere soiltasun eta xumetasunagatik bereizten da. Pieza landu eta apainduenak ingurune erlijiosoetarako eta jauretxeetarako egiten ziren.

Ollerietako Museoko jarduerarik erakargarrienetako bat produkzio-tailerrerako bisita izan da, hain zuzen ere. Hortxe ikusten baitira eltzegileak beren lanean, eta gainera era guztietako esplikazioak ematen dira laneko teknika eta metodoei buruz ere.

Tailerrean, hain zuzen, piezak nola egiten diren ikusteko aukera izan genuen, eta baita labean lehenengo aldiz 1000 ºC inguruko tenperaturan erre aurretik egiten den lan guztia ere. Prozesu horren azken aurreko urratsa ontziak esmaltatu eta apaingarriak ipintzekoa izaten da. Eta behin hori egin ostean, labean erretzen dira berriro, esmalteak beiratu eta koloreak finkatzeko. Horrela bukatuta, saltzeko moduan geratzen dira piezak.

Etxea bera, garai bateko eltzegintza-lantegi berritu bat dugu, 1993an irekia jendearentzat, eta bere osotasunean berreskuratzeko proiektu handi hau martxan jarri izana, berriz, Blanka Gomez de Segura-ri zor zaio. Arabako Foru Aldundiak, bere aldetik, arrakastarako bidea erraztu zion egitasmoari, eta bi erakundeen arteko Lankidetza-hitzarmenari esker mantentzen da gaur egun.

1711n jasotako eltzegintza-lantegi hau, Ortiz de Zarate familiaren hainbat belaunaldik lan egindako buztingintzako tailer bat zen jatorrian. 1958ean, hau da, Urrunagako urtegia egiteko lanak bukatu eta eltzegileek baliatu ohi zuten lurra urpean geratzean, ordura arteko jarduerari agur esan beharrean gertatu ziren haiek, urpean geratu zitzaielako, alegia, beren lehengaia: buztina.

Euskal buztigintzari buruz zerbait ikasteaz gain gure historiaren zati garrantzitsu bat ezagutzeko aukera ere izan dugu!!

Urriaren 22an, Zahar Berrik eta Berriketan egitasmoak antolatzen ditugun aste bukaeretako ekintzen barruan, Ataungo Barandiaran museora joan ginen.  Bertan, museoa ikusteaz gain, zerrategia eta errota ikusteko aukera ere izan genuen.

Lehenengo, Barandiaran museoaren ondoko zerrategia eta errota ikusi genituen. Bertako lagunak emandako azalpenekin orain dela gutxi arte nola funtzionatzen zuten eta nola bizi ziren entzun ahal izan genuen.  Ondoren, Barandiaran museora hurbildu eta Joxe Miguel-en bizitzako pasarteak ezagutuz gure historiara hurbiltzeko aukera paregabea izan genuen..

 Bertan 2 ordu pasa igaro ondoren, kotxea hartu eta lasai lasai bakoitza bere etxera hurbildu zen. Ederto pasa genuen goiz kultural hau!

Irailaren 23an Bergara eta Mundua XVII. mendean nola izan zen ezagutzeko aukera izan genuen Berriketan egitasmoko mintzalagunek. Guztira Berriketanen parte hartzen dugun 12 pertsona elkartu ginen. 

Bertan, Andres de Madariaga Amatiano jaunak munduan izan zuen garrantzi historikoa azaldu zigun turismo bulegoko langileak.  Bisita Seminarioko elizan hasi ginen, Andresek lagundu baitzuen eliza-mausoleoa eraikitzen, hura guztia finantziatuz.

Aldi berean, Bergarako San Martin plaza noiz eta nola sortu zen azaldu ziguten. Behin Seminarioko elizan bideoa eta informazioa jaso ondoren Bergarako San Pedro eta Bidekurutzetako merkatarien etxeak nolakoak ziren azaldu ziguten.

Bisita gidatu honen bidez, Bergarako Calatravako Ordenaren Zaldunaren bizitzaren pasarte garrantzitsuenak ezagutzeko aukera paregabea izan genuen.

Seigarren urtea da Berriketan egitasmoa abian jarriko duguna aurten. 

Euskaraz mintzatzeko ohitura dutenak eta mintzapraktika egin nahi duten pertsonak biltzen dituen programa da.

Erabiltzea da hizkuntza bat ondo ikasteko modurik onena, eta proiektu honek hori ziurtatzen du: astean ordu batzuetan euskara `praktikatu nahi dutenak euskal hiztunekin berriketan egotea.

Euskara hobetzeko, bide horretan laguntzeko, gehiagotan erabiltzeko, euskaraz bizitzeko, normalizazioaren alde egiteko …

       Egitasmo hauen helburua euskararen erabilera bultzatu eta zabaltzea da. Ingurune euskaldunak sortu, indartu eta zabaldu nahi dituzte erabilera programa hauek, euskaltegi, euskara elkarte eta erakunde publikoen inplikazioaren bidez.

OHIKO JARDUERA: talde txikietan, astean behin, ordubetez. Paseoan, kafetegian, parkean… Ohiko hiztunak eta mintzapraktika egin nahi dutenekin elkartuz, euskaraz berba egitea errazten duen proiektua da; izan ere, erabiltzea da hizkuntza bat ondo ikasteko modurik onena.

EKINTZA OSAGARRIAK: herriko beste mintzalagun taldetxoekin irteerak, afariak, mintzalagunen eguna…

PARTE HARTZEKO BALDINTZA: euskaraz komunikatzeko gutxieneko maila izan behar da.

EUSKARA HOBETZEKO, LAGUNTZEKO, ERABILTZEKO, BIZITZEKO….

“BERBALAGUNA” euskaldunon mundua

Bergarako Udaleko Euskara Batzordea, Bergarako Udal Euskaltegia, AEK eta Jardun Euskara Elkartea.

Egitasmoan parte hartzeko interesa duenak deitu edo jarri harremanetan Bergarako Jardun euskara elkartearekin.

Anima zaitez!

IZENA EMATEKO:

JARDUN EUSKARA ELKARTEA (kultur etxea)

Errotalde jauregia, z/g

Tel. 943763661 / 605712469

 jardunkultura@topagunea.com