Bagara

Transition Network Aurkezpena Euskaraz

Trantsizio delako mugimendua ezagutaraztera etorri dira Debagoienera Ingalaterrako Totnes herriko lau kide. Horietako bik, Ben Brangwyn-ek eta Peter Lipman-ek, hitzaldia egingo dute gaur Arrasateko Eskola Politeknikoan (18:30). Ben Brangwyn-ekin elkarrizketa emango du Goiena Telebistak bihar, eguaztena; eta Asteleheneko Goienkariak elkarrizketa zabala argitaratuko du.

Mondragon Unibertsitateko Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultateak, Lanki Institutuak eta Bagara elkarteak gonbidatuta daude Debagoienean Transition mugimenduko ordezkariok. 

Iraunkortasunaren bidetik doa Transition mugimendua. Lehenengo ekintza Ingalaterran izan zen, Totnes herrian. Bere oinarria gogoeta bat da: petrolio ugari eta merkearen amaiera eta klima aldaketa gainean daudela. Ben Brangwyn-ek azaltzen duenez, ingelesezko resilience da euren gakoetako bat (euskaraz, moldagarritasuna edo leheneratze-gaitasuna): "Erregaien bukaerak eta klima aldaketak komunitatea astintzen, kolpatzen dute, eta moldagarritasuna da komunitateak kolpe horiek hartzeko eta erantzuteko duen gaitasuna".

Euren iritziz, komunitate-aldaketa da oinarria erregaiak gutxiago kontsumitzeko eta CO2 gutxiago isurtzeko. Transition mugimenduaren barruan "hainbat talde dabiltza lanean, eta talde horiek hainbat proiektu dauzkate martxan", dio Brangwyn-ek; "adibidez, Totnesko libera delako moneta daukagu, eta herriko 70 bat komertziotan eros daiteke horrekin; bestalde, Ingalaterran, komunitate zentzua eta sentimendua ez dira hain indartsuak, eta horren gainean lan egin dugu; hala, gazte talde batek pertsona nagusien lorategiak eta baratzeak zaintzen ditu; horrela, lurrarekiko eta haren produktuekiko atxikimendua indartu egiten da".

http://goiena.net/debagoiena/albisteak/ben-brangwyn-komunitateak-moldagarri-izan-behar-du-erregaien-bukaerari-eta-klima-aldaketari-erantzuteko

Transition Kartela

euskaltube.com bideoak | Izenburua: Iraunkortasunerako trantsizioa: Euskal Herrirako ikasbideak | Erabiltzailea: bagara

Transition mugimendua ezagutzeko aukera paregabea izango dugu debagoiendarrok datorren asteartean, uztailak 6an, Mondragon Goi Eskola Politeknikoko areto nagusian egingo den "Iraunkortasunerako trantsizioa: Euskal Herrirako ikasbideak" hitzaldian.

Ben Brangwyn eta Peter Lipman Ingalaterrako Transition Town egitasmoaren kideak izango dira gure artean mugimendu honen nondik norakoak kontatzeko.

Zer da Transition mugimendua? Ingalaterrako Totnes hirian (Devoneko eskualdea) jaioa eta poliki poliki beste hainbat lurraldetara hedatua, Trantsizio Mugimenduari petrolioaren gailurra (petrolio ugari eta merkearen amaiera) eta aldaketa klimatikoak eman die izateko arrazoia. Petrolioaren erabileraren menpekotasuna murrizteko eta karbono isurketak gutxitzeko gizarte aldaketak bultzatzen ditu, herria edo komunitatea oinarri harturik. Banakoen eta nazio-estatuen influentzia eremuaz haratago, komunitatearen eragiletza gaitasuna azpimarratzen da mugimendu honetan.

Herritar guztiok gonbidatu nahi zaituztegu ekitaldi honetan parte hartzera:

 

 

 Transition egitasmoaren berri izateko, hona hemen euren weborrialderako esteka:

http://totnes.transitionnetwork.org 

 

Adikziotik askatzeko bidea: Transition Mugimendua azaldu aurretik utzidazue -hasiera ematearren- gure gizartea adikzioaren ikuspegitik aurkezten. Mendebaldeko gizarteak petrolioarekiko erabateko adikzioa du, ezin du bera gabe bizi. Alkoholikoek, adibidez, adikziotik askatzeko jarraitzen duten bideak badu irakaspen interesgarririk gure gizartearentzako: alkoholikoen sendatze prozesuan bezalaxe, guk, gizarte moduan ere, antzerako pausuak bete beharko ditugu petrolioarekiko menpekotasun hori gainditzeko. Alkoholikoa lehen fase batean aurre-kontenplazioan dago, alegia, “nik ez dut arazorik, beno, edatea gustatzen zait, baina zer du horrek txarrik? Lagunek ere egiten dute eta ez da ezer pasatzen”. Hurrengo fasea kontenplazioarena da, “beno, nire bikoteari ez zaio gehiegi gustatzen, eta batzuetan gaizki pasatzen dut. Behar bada, hurrengo hilabetetan zerbait egingo dut aldatzeko, baina oraingoz ez da ezer larria”. Hirugarren pausua prestakuntzarena da, “hilabete honen bukaerarako zerbait egingo dut, prest nago zerbait egiteko”. Eta azkenean akzioa, alkohola uzten hasten da. Hori da sekuentzia droga horrekiko menpekotasunetik askapenera igarotzeko.

 

Petrolioaren adikzioari zein iraunkortasun arazoei dagokienez, gizartearen gehiengoa aurre-kontenplazio edo kontenplazio fasean gaude, eta beraz, kontzientziazio lan dexente geratzen da oraindik benetan aldaketa sakonei ekiteko. Bide horretarako klabe interesgarriak aurkituko ditugu Transition proposamenean.

 

Transition mugimendua: Bere jatorria Irlandan kokatzen da, 2005 urtean, baina ekimenaren muina Ingalaterrako hego-mendebaldean dagoen Totnes herrian dago. Mugimendu honen helburua aldaketa klimatikoak eta petrolio merkearen amaierak ekarriko dituen funtsezko aldaketen aurrean komunitatea berrantolatzen hastea da, erronka honi erantzuten dion trantsizioa garatzen hastea alegia. Egia esan, bertaratuz gero ez genuke susmatuko Totnes herrian ezer berezirik dagoenik, normaltasuna da lehen inpresioa, baina etorkizunerako molde berriak esperimentatuz komunitatea berrantolatzeko ekimena ari dira gauzatzen.

 

Formulazio anti-sistemiko ideologizatuetatik aldenduz, molde eraikitzaileagoetatik abiatu eta irtenbideetarako pausoak asmatzen eta ekiten jarria dute beraien iparra. Mugimenduaren inspiratzaile nagusia den Rob Hopkins-ek dioen moduan, “peak oil gertakariak eta aldaketa klimatikoak aukera paregabea eskaintzen digute gure inguruko mundua berrasmatzeko, birpentsatzeko, eta berreraikitzeko”.

 

Aipagarria da esperimentu komunitario honek duen oihartzun gero eta zabalagoa, izan ere, gero eta gehiago dira bidelagun esperientzia berri honetan: ez soilik herriak, baita eskualdeak, edo Portland eta Bristol bezalako hiri esanguratsuak ere. Eskala nazionaleko ekimen batzuk ere ageri dira, Eskozia, Zelanda Berria, Gales, AEB, Japonia eta beste hainbat herrialdetan.

 

Ikuspegi globaletik pentsatu eta lokaletik ekin: Lekuko esperientzietatik abiatuta, bizitzeko moldeak asmatzea aldarrikatzen dute (aditz honek gazteleraz duen zentzu bikoitzean, crear y acertar, hau da, sortu eta egoki gauzatu). Komunitatea behetik gora berrantolatu. Azken finean, epe laburrean guztiok egin beharko dugun trantsizio prozesua gauzatzeko ahalegin zehatza proposatzen dute. Izan ere, energia gutxiagoko bizimoldea datorkigula jakinik (hurrengo 10-30 urteotan energia gutxiagoko aro berri baten lehen estadioak ezagutuko baititugu), hobe da berau planifikatzea (modu proaktiboan) ezustean ekin behar izatea baino (modu erreaktiboan). Egitasmo honek gure gizarteari buruzko hainbat hausnarketa egiteko aukera eskaintzen digu, beharrezkoak diren gogoetak.

 

Egitasmo hau ezagutzeko aukera paregabea izango dugu uztailaren 6an, asteartean, arratsaldeko 18.30etatik aurrera Mondragon Goi Eskola Politeknikoko areto nagusian Peter Lipman eta Ben Brangwyn-ek eskainiko duten hitzaldian. Guztiok gonbidatu nahi zaituztegu ekitaldi honetara, eraldaketarako bide den Transition Towns esperientzia ezagutzera.

 

 

 

* Iñigo Iñurrategi, BAGARA eta HUHEZI-Lankiko kide.

Gaurko munduak krisi ekonomikoa bizi duela esatea zuhaitzari erreparatzea da, basoaren zabala bistatik galduta. Krisia askotarikoa baita, orokorragoa, biziagoa, sarkorragoa.

Zooma zabalduz gero, krisi sozio-ekologikoa oraindik kolosalagoa da. Aldaketa klimatikoa da erraldoi horren muina. Gehiegi produzitu eta kontsumitzearen eraginez, Lurrean eragiten dugun inpaktua berak tolera dezakeena baino handiagoa da. Eta biziaren iraungitze masiboa gertatzen ari da: txikia da krisi ekonomikoaren bizia, biziaren krisiarekin alderatuta.

Krisi energetikoa: aro fosilista amaitzen ari da (petrolio merkea, nagusiki). Gure zibilizazioaren oinarriak jarriko ditu hankaz gora, leku guztietan baitago likido beltz likatsua, Jaungoikoarekin lehian.

Hiruko horrekin batera (krisi ekonomikoa, ekologikoa eta energetikoa), euskal lurraldetik Cuencatik baino hobeto ikusten dena: aniztasun kultural eta hizkuntzazkoak bizi duen eklipsea. Hamabost egunetik behin munduko hizkuntzaren baten azken hiztuna hiltzen da. Hamabostean behin, tribuko azken mohikarra izatearen kondena.  

Eta krisi psikosoziala: Osasunerako Mundu Erakundeak dio depresioa izango dela XXI. mendeko epidemietako bat, Iparrean nola Hegoan. Antsiolitikoen salmenta urtero bikoizten den jendartean, funtsezko zer edo zerk huts egiten du. Ez dirudi materialismoak eta egolatriak salbatzen gaituztenik (ezta industria farmazeutikoak ere).

Gurea ez da ohiko aro historikoa. Krisi-hari ugari txirikordatu eta krisi sistemikoa bizitzearen pribilegioa suertatu zaigu. Asko aldatu da mundua azken 30 urteotan, baina gehiago aldatuko da hurrengo 30etan. Eta aldaketa horietako askok desglobalizatzearekin izango dute zerikusia.

XXI. mendea gizarte-eredu berriak sortzeko aroa izango da. Eta, aipatutako korapiloak askatu nahi baditu, etorkizuneko proiektu humanizatzaileak ezingo du xedetzat izan etengabeko hazkunde materiala. Bizipozerako txartela ez izateaz gain, hondamendira garamatzan absurdo fisikoa da. Bide humanizatzaileak bizitza bestelako zentzuez elikatzearekin du zerikusia. Zerikusia du garapen komunitario integrala, orekatua, autoeratua eta iraunkorra eraikitzearekin.

Jakina, geroak ez dakar eszenategi bat eta bakarra, ugari baizik. Eta euskal herritarrona zein izango den faktore konplexu askoren baitan egongo da. Besteak beste, herrigintzarako dugun nerbioaren baitan, geroaren konfigurazioan funtsezkoak izango baitira gaitasun autoeratzailea, tokiko konexioen muskulatura, kapital soziala eta herritar-sare ongi antolatuak. Autodependentzia logikak (ber)eskuratu beharko baititugu: energian, elikaduran, kulturan, hezkuntzan, produkzioan, kontsumoan, edo gizarte zerbitzuetan.

Etorkizuna koloreztatzeko pintzela izango da komunitate txiki/ertainen ahalduntzea, autosufizientzia lokal, erregional eta nazionala indartzea (informazioaren gizarteari ondo itsatsita, aldi berean). Zaila zait irudikatzea behetik gorako herrigintza baino proiektu garrantzitsuagorik, hemendik aurrera. Ez da guraria (soilik), inperatibo historikoa da.

Dabagoienan abiatu den BAGARA proiektua/prozesua aldi berean da inperatibo, gurari eta mugarri. Belaunaldi berri bati dagokion jauzi kreatibo berria da, autoeraketaren euskal lurralde historikoan, non bestela.