Laster, otsailaren 19an, urtebete izango da askok nahi baina gutxik espero genuenaren hazia erein genuenetik. Zarautzen gertatu zen, Putzuzulo Gaztetxean. Zerbait sumatzen zen giroan, urrats bat aurrera egiteko, indarrak batzeko, elkar ezagutzeko gogoa. Segurutik, han bildu ginenon artean nork bere bidea egingo zuen lehenago han agertzeko. Nire aldetik, gogoan ditut aurreko udazkenean Gernikako Gaztetxean antolatu ziren jardunaldiak, anarkismoa eta nazio askapena gai hartuta. Harrituta geratu nintzen Gernikaraino Euskal Herrietako hainbat lekutatik etorritako jende aniztasun hura ikusita. Poz berezia eragin zidan Nafarroatik gurekin bat egiteko ahalegina egin zuten lagun berrien agerpenak. Segurutik, gutako batzuentzat elkarren berri izateko lehen aukera izan zen. Halaber, Zarautzen, Putzuzulo Gaztetxean bertan, handik aste batzuetara bertako CNTk, bere mendeurrenaren karietara, oker ez banago, gai berberaren gainean antolatu zuen solasaldia dut gogoan. Hura izan nuen hango jende jatorra ezagutzeko lehen aukera, iluntze bizi eta aberasgarria emanda. Horregatik, han ezagututako lagun batek Euskal Herrietako libertarioen arteko batzarra egiteko deia zabaldu zigunean, ez nuen zalantzarik egin deialdia zabaltzeko eta hara bertaratzeko. Busturialdeko lagun on batekin joan nintzen eta handik zerk irtengo zuen ez bagenekien ere, sentipen berezia generoan, zirrara moduko bat. Egun hartan bizitakoak, ordea, gure itxaropenik baikorrenak gainditu zituelakoan nago. Bai nireak, behintzat.

2011ko otsailaren 19 hartan laster EHKL (Euskal Herrietako Koordinakunde Libertarioa edo Euskal HerrietaKo Libertarioak) izango zena jaiotzen hasi zen. Batzar luzea izan zen, ideia, kezka, zalantza eta itxaropen asko jarri ziren mahai gainean. Zoruaren gainean esan beharko, Gaztetxeko areto nagusian zelanbaiteko borobil handia osatuta jardun baikegunen, jesarrita batzuk, zutunik besteak. Gehienok elkarren ezezagunak ginen, baina aurpegi ezagunak ere bazeuden, batzuk berriki ezagutuak, besteren bat aspaldikoa baina inondik inora han aurkitzea espero ez nuena. Batzarrak ohiko Estatu muga administratiboak urratu zituen, zorionez. Iparraldetik hegoaldera, Euskal Herrietako inguru gehienetako jendea agertu zen. Euskal Herrietan bizi diren beste zenbait tokitakoak ere bai. Beraz, lehen zeregina elkarren berri izatea zen, gure arteko hastapeneko konfiantza zubiak eraikitzen hasi. Ez geneukan argi zertarako batu ginen, seguruenik, nork bere itxaropenak, usteak, aurreiritziak, beldurrak, asmoak… izango zituen. Baina hala ere, behin-behineko elkartze hartatik asmo komun batzuk zirriborratu ziren: elkar ezagutzeko gogoa zegoen, bakoitzak egiten zuena partekatzeko, sakabanatuta ikusten ziren ekimenak batu, koordinatu edo, gutxienez, elkarren berri izateko, ideia libertarioei Euskal Herrietan leku duina emateko, gizartean parte hartze handiagoa izateko… Handik, hurrengo batzar baterako deialdia atera zen. Ez zen gutxi. Hasitakoa ukiezina zen, lanbrotsua, baina aurrera jarraitzeko, bidea elkarrekin egiten hasteko gogoa ez zen falta. Hori zen gure ondarerik preziatuena.

Esan dudanez, laster joango da lehen urtea hasierako batzar hura egin genuenetik. Eman ditugun urratsak ez dira gutxi, onerako zein txarrerako. Denbora honetan aukera izan dugu gure arteko loturak estutzeko, konfiantza sendotzeko, adiskidetasuna lantzeko. Asmoa ez da inoiz izan inork egiten duen ezeri amore ematea, nork egiten duenari hedapen handiagoa eman eta, ahal den kontuetan, indarrak batu eta ekimen bateratuak bultzatzea baino. Gogoan dauzkat hasiera batean utopikoak ziruditen Euskal Herrietako I. kanpaldi eta jardunaldi libertarioak, udako azken txanpan, Otxandio eta Olaeta artean. Niretzat bereziki hunkigarria izan zen, kanpaldia burutu ziren lurrak atontzeko lanetan, anarkisten artean eta euskaraz jardutea. Ederra jardunaldiek iraun zuten lau egunetan, egunero, ehun lagunetik gora ikustea han, egitarau interesgarriaren inguruan. Gure gabezia batzuk ere agerian geratu ziren, baina hura dena zein azkar eta zein baliabide urrirekin prestatu genuen ikusita, arrakasta itzela. Gogoan dut abstentzio aktiboaren aldeko kanpaina, hura amaitzeko Bilbon egin genuen manifa…  Gogoan ditut bidean aurkitu ditugun zailtasunak ere, astiro doazen ekimenak, ez atzera ez aurrera ibili garen asmoak… Gure ahultasun nagusia: zereginak inorengan eskuordetzeko joera, antolakuntzan ardurak hartzeko zailtasunak. Ez da arraroa. Sakabanatuta geunden eta sakabanaketa horri gutxieneko batasuna ematea ez da egun batetik bestera lortzen den paseotxoa. Hor dago, gure lotsen artean, Nizako 3en aldeko elkartasuna koordinatu eta ikusarazteko ahalegin huts egina, esaterako.

Baina okerrek alde ona daukate: zuzentzeko eta hobetzeko parada. Badakigu, jakin, Euskal Herrietan dauden libertario guztiek ez dutela gure ahalegin honetan parte hartu. Horrek ere pozerako behar luke, oraindik norbanako eta talde asko daudelako hor kanpoan, lanean, zein bere logikatik eta interesen alde, eta hori ere potentziala delako, etorkizunari begira.

Joan den urteak ideia libertarioen gaurkotasuna ere erakutsi digu. Sortu eta sortzen dituen mesfidantza ulergarriak gorabehera, ezin uka M-15 mugimenduak asko zor diela bide eta praktika libertarioei. Egiazko denborako laborategia izan da, neurri handi batean, bere alde on eta txarrekin. EHKLn ere tokia egin diogu gure hausnarketa eta eztabaidetan, eta gutako batzuk bertan egon gara. Munduan sistemarekin gatazkan dauden giza taldeak gero eta ugariagoak dira, eta haietan ekintzaile eta pentsalari anarkistak ez dira falta. Batzuetan, eta agian modu zuhurrena izan daiteke, gehiegi agertu barik, lelo eta ikur identifikagarri barik, herritarrak herritarren artean. Euskal Herrietan bertan une historikoa bizitzeko sentipena oso zabalduta dago, sistema aldatzeko gogoa ere bai. Halako prozesuetan, aukerak beste dira arriskuak, eta libertariook kateei eusten dien esku aldaketa hutsak ez gertatzeko lan egin behar dugu. Estatua eta kapitalismoa maila berean salatzea dagokigu, batzuek, ondo dakigunez, oker guztien sorburua bigarrenean jarriko dutelako, lehenengoan salbazio taula irudikatzen duten bitartean. Euskal Herriek Estaturik gabeko proiektua(k) behar d(it)u(z)te, gure herriak oinarritik, bitartekari barik saretzeko proposamena(k), ekonomia eta politika herriaren eskuetan jartzeko, ordezkeriatik erantzukizunera itzultzeko. Zorionez, halakoak ere ez dira falta, interesgarrienetako bat, zalantza barik, Auzolan ekimena. Asmatu beharko dugu haietan adimenez parte hartzen. Aurten batzuek Nafarroako erresumaren konkistari eman nahi dioten irakurketaren aurrean zeresan handia daukagu. Poztekoa da Iparraldean balizko euskal Estatuaz egiten ari diren lana. Poztekoa EHKL osoak horren inguruan ekimenak antolatzeari eman dion garrantzia.

Zailena, elkarrekin koordinatzeko erabakia hartzea, egin ostean, erronkak ez dira falta. Estatuaren eta kapitalaren erasoak egunetik egunera indartzen doaz. Iraultza agian ez da, batzuek aldarrikatzen dutenez, su festa erraldoi bat, baina borrokari alaitasun dosia ere jarri behar diogu. Balizko garaipenak baino gehiago, bidezko mundu aske baten alde borrokatzen garela jakiteak hauspotu behar gaitu. Urte honetan egin dugunaz jabetzeko hausnarketa egin beharko dugu, are gehiago aurrerantzean dauzkagun erronkei aurre egiteko bideak pentsatzeko. Oraindik gure artera hurreratu ez diren libertarioengana iristen ere asmatu beharko dugu, tokiko ekimenei duten garrantzi osoa aitortuta, horiek denak saretzearen garrantzia eta edertasuna helaraziz, agian. Zer ospatu era badaukagu. Ospa dezagun merezi duen moduan, aurrera jarraitzeko indarrak biltzeko!

Lehenengoen logika guztiz ulergarria da, askatasunean sinesten dugunok gogotik borrokatu beharrekoa izan arren. Espainia bakar, handi eta askearen defendatzaile sutsuak dira, eta konstituzio hura haien ideologiaren garaipenaren ikur nagusietakoa da. Bigarrenen logika, ordea, ulergaitzagoa da, benetan bitxia. Izan ere, azken boladan gero eta gehiago entzun dira, eta are gehiago entzungo dira, Nafarroako erresumaren diskurtso apologistak, norengandik eta euren burua ezkertiartzat duten zenbait euskaldunengandik. Neurri batean ulertzen dut, bolada labur batez, aspaldi, neuri ere eragin zidan historiaren irakurketa partzial horren lilurak. Bigarren efemeride horri helduko diot testu honetan, beraz, Nafarroako erresuma nostalgiaz goraipatzen dugunean, zer aldarrikatzen dugun argitzeko. Testu honen neurriak eta asmo xumeak laburbildu eta sinpletzea eskatzen didate, eta eztabaidarako eta ideiak gehiago garatzeko heldulekua baino ez du izan nahi.

Nafarroako erresumaren minez bizi direnen arabera, hura izan zen euskal Estatua, gure askatasunen oinarri eta egungo Euskal Herriaren independentziaren aldeko argudio nagusi. Horrela, gogora beste lelo badaezpadako batzuk dakarzkigutenak irakurriko ditugu han edo hemen, hala nola “Euskal Herria bat eta bakarra”. Halakoek ezin dute herrien independentzia Estatu barik aditu, ez zaie buruan sartzen. Euren burua guztiz euskalduntzat izanda, ez dira ohartzen pentsaera kolonizatuta daukatela, mundu ikuskera arrotzek ekarritako moldeak errepikatzea amesten dutela, hain maite dituzten jatorrizko euskal herriak mespretxatuz.

Berez, bitxia da XXI. mendean bere burua ezkertiartzat, are marxistatzat daukan inork monarkia baten alde egitea. Ulertu behar dugu hegoaldean 1512an galdu ei zen monarkia gure edo orduko euskaldunen askatasunen euskarria zela? Monarkiari “euskal” izenondoa jarrita koroa baleko bihurtzen dugula? Okerra, ikusiko dugunez, bikoitza da. Alde batetik, koroa, monarkia agertze bera, herri askatasunak lurperatzeko lehen harria izan zen, euskaldunek independentzia edo hautazko interdependentzia galtzeko lehen kolpea. Bestetik, ordurako monarkia hark ezer gutxi zeukan euskaldunetik. Monarkia frantsesa zen eta, neurri handi batean, frankoen onerako agintzen zuen, euskaldunen kaltetan.

Zein da Nafarroako erresumaren jatorria? Historiografiari apur bat begiratuta, ikusiko dugu haren sorlekua Iruña dela, garai hartako Pompaelus, eta hala, hastapenetan, Pompaelo, Pamplona edo Iruñeko erresuma esango diote. Orduko Iruñeak zerikusi gutxi zeukan euskaldunen askatasunekin, ohiturekin eta kulturarekin. Erromatarrek sortu edo birsortutako hiria izanda, haien legeen eta ikusmoldeen arabera antolatutako hiria zen. Frankoek ere euren nortasuna emango zioten, baita bisigodoek ere. Eta kultura horien gizarte antolamendu hierarkiko eta klasistari eta izaera militarrari zor zion haien klase banaketak bultzatutako oligarkia militar bat bertan errotzea. Lehen erregetzat dugunak, Eneko Aritzak, Banu Qasitarren bultzadari esker eratu zuen bere erresuma, karolingiarrei aurre egiteko. Banu Qasitarrak musulman bihurtutakoak ziren, jatorriz beharbada erromatar-hispanoak, beharbada bisigodoak. Euskaldunak, ez dirudi.

Edozelan ere, zer ekarri zien erresumak mendi eta haranetan aske bizi ziren euskaldunei? Errege baten mendeko bihurtzea, horrek dauzkan ondorio guztiekin. Aurrerantzean, herri demokrazia, udaletako herri-batzarretan gauzatzen zena, etengabeko tentsioan egongo zen beti Erregearen botere nahiarekin, herriaren independentzia atzera eginez, urtetik urtera. Inposaketa horrek argudio nagusia izango zuen: indar militarra.

Ordura arte euskaldunen artean horizontalak ziren harremanak bertikaltzen joan ziren, eta monarkia izan zen bidea kristautasuna ere erlijio ofizial bihurtzeko, lehenagoko mundu ikuskera paganoa, jatorrizkoa, legez kanpo jarrita. Baita latina eta hizkuntza erromantzeak nobleen artean ofizial bihurtu zituen erakundea ere.

Euskal Herriak Estatu bihurtzea kalterako baino ez zen izan euskaldunentzat. Herri demokrazia (errepikakorra da, baina gaur egun, demokrazia hitza hain ustelduta dagoenean, behar ez liratekeen adjektiboak jarri behar dizkiogu, egungo diktadura partitokratikoetatik bereizteko) etengabeko mehatxupean geldituko zen, gero eta gehiago, herriak berak bere buruari emandako gobernu sistema barik, Erregeak (edo Jaunak), “eskuzabaltasunez”, emandako pribilegio edo oparitzat hartuta. Batzar Nagusiak eurak, maiz erabiliko ziren oligarkien interesen alde eta herrien aurka. Adibide argia da, garai batean, Bizkaiko Batzar Nagusien legeak haietan ordezkaritza izateko herriek gazteleraz zekien norbait bidaltzera derrigortzea. Horrela, erdaldunik ez zeukaten herri asko ahotsik gabe gelditu ziren luzaroan, lege hori atzera botatzea lortu zen arte. Ez da kasualitatea foru zaharrak eta berriak hain berandu eta erromantzez idatziak izatea. Ordurako, bazegoen tokian tokiko elite bate herriaren nahia bere interesen arabera berrinterpretatu eta interpretazio hori idatziz jasotzeko. Euskaldunek idatzizkoari (kontratuak, legeak zein literatura izan) zioten mesfidantza oso osasungarria eta zuhurra zen, bai horixe. Bestalde, gaur egungo lurralde erakundeei Batzar Nagusiak esateak txantxa iluna dirudi. Garai batekoek gorde zuten sen demokratiko apurretik izena baino ez dute gorde, haiek ere alderdi interesen aldeko borrokarako esparru bihurtuz, haiek ere frantses iraultzak ezarritako diktadura parlamentarioaren kopia hutsa.

Edozein ikuspegitatik begiratuta, Estatu egiturak sortzea izan zen herrien independentzia murrizteko lehen kolpea, eta erresumak eta jaurerriak, egitura hierarkiko eta zentralizatzaileak sortzea hartu behar genuke euskaldunen independentzia galeraren abiapuntu, 1512a baino askoz lehenago.

Bestetik, bertsio ofizialak diosku Nafarroako erresumak galtzea euskal Estatua galtzea ekarri zuela baina, benetan zen euskal Estatua 1512an “galdu” zena?

Ordurako, Bizkaiko oligarkiak aspaldi zuen erabakia euren Jauna Gaztelako errege bihurtzea, ezkontza bitartez. Gipuzkoa eta Arabako gehiena ere Gaztelaren eskuetan zegoen, lurralde bakoitzeko Estatu buruzagiek erabakita edo okupazio militarraren bidez. Ordurako, foruak errespetatzearen truke, Lapurdiko erakundeek ere Frantzia osatzea erabakia zuten, eta Baiona militarki konkistatua zen. Zuberoa ere militarki okupatua zen. Eta geratzen zen Nafarroako erresuma horretan nork agintzen zuen? Aspaldi, Ximena dinastiaren azkena hil ondoren, Frantziatik ekarria izan zen monarkia berria, Xanpaina familiakoa. Hori XIII. mendean gertatu zen. Alegia, XIII. mendetik, Nafarroako erresuma frantses dinastia biren eskuetan egon zen, Xanpaina familiarenean hasieran, Foix familiarenean gero, tarte labur batez, Frantziako eta Gaztelako erregeen artean partekatuta egonda. Hori zen euskal Estatua? Izan ere, 1512ko konkistaren ostean euskal Estatu “askearekin” zer gertatu zen ikustea baino ez daukagu, monarkiak zer ekarri zuen argi ikusteko: 1589an, konkista ospetsuaren 77 urte ondoren, Nafarroako erregeak Frantziako errege bihurtzea onartu zuen, ezkontza bitartez, horretarako katoliko bihurtuz, eta hurrengo mendean haren ondorengoak koroa biak bat egitea erabaki. Beharbada, Gaztelak Nafarroa konkistatu ez balu, egun frantsesak lirateke nafar guztiak, “euren” erregeari esker. Eta ez da harritzekoa, “nafar” errege horien jatorriari erreparatuta. Azken finean, frantses jatorrikoak ziren, ezta?

Bestetik, gogoratu behar da erresumaren “galera” Nafarroako monarkiaren abarotan loditutako handikien arteko norgehiagokak bultzatu edo erraztu zuela, neurri handi batean. Herrien interesekin zerikusirik ez zeukaten agramondarren eta beamondarren arteko liskarrek zabaldu zizkioten ateak konkistari. Euskal Estatuan, Euskal monarkian, boterea eskuratzeko lehiak, azpijokoak eta ustelkeriak beste edozein monarkia zein Estatutan zeuden eta dauden berberak ziren. Eusko labelak ez zituen ez herrikoiago, ez duinago, ez zintzoago, ez demokratikoago, ez eskuzabalago bihurtu.

Eta hainbat ezkertiar historia horri begira jartzen dira euskal Estatua aldarrikatzeko, monarkia bat goraipatzeko. Haiek ere, handikien, oligarkien, tiranoen erabakiei begira jartzen dira, haien arabera irakurtzen dute herrien historia. Horrek azaltzen du kanpotik ekarritako beste diktadura mota bat ere, alderdi politikoen eta legebiltzarren bidezkoa, ontzat ematea.

Euskal Herriek, ordea, beste historia bati begiratu behar liokete, jauntxoek, eliteek, apaizek, nobleek eta burgesek idatzi nahi izan ez duten historiari, ahal izan duten neurrian ezabatu eta ahaztarazi nahi izan duten behekoen historiari. Herrien historiari, alegia, herri horietan, sarean, borondatez eta horizontalki antolatutako herri burujabeetan baino ez dagoelako benetako independentzia baterako edo, zehatzagoak izateko, hautazko interdependentzia baterako giltza. Estatu guztiek, frantses, gaztelar, espainol zein euskal estatu izan, herrien askatasuna, autoantolakuntza, auzolana eta jabetza komunala suntsitzeko baino ez dute lan egin, euren sorreratik beretik. Monarkia zale berriek, Estatu apologista berriek, ezkertiar izatea zer den aztertu behar lukete. Pentsatu behar lukete, euskal Estatua aldarrikatzen dutenean, Estatuak dakarren guztia, hots, euskal armada, euskal atzerritartasun legeak, euskal polizia, euskal kartzelak, euskal errepresioa, euskal kapitalismoa... ere eskatzen dituzten. Tirania monarkiko bat zuritzeko prest daudela ikusita, beldur naiz benetan hori dena zuritzeko prest ez ote dauden, aurretik "euskal" ipinita autoritarismoa ere eder eta desiragarri bihurtuta.

Aurtengo mendeurrenetan zerbait aldarrikatu behar badugu, Estatu ororen desagerpena eta herrien burujabetasuna aldarrika ditzagun, eta bidea egin Euskal Herriek banakako zein taldeko askatasuna eskura dezaten. Izenda ditzagun Estatuak, monarkiak eta konstituzioak oro herrien etsai, herrien azpiratzaile. Udalbiltza, esaterako, eredu interesgarria izan zitekeen, alderdi interesetatik kanpo antolatutako benetako herri-batzarren koordinazio erakundea izan balitz, demokrazia zuzenaren isla, burujabetza de facto baten bidean, baina tamalez, horretatik oso urrun geratu zen, botere borrokaren baitako beste eszenatoki bat bihurtuz. Behetik gorako ereduen lurperatzaile izan diren goitik beherako sistemak aldarrikatzeak ez dio askatasunari mesede handirik egingo.

Libertariook erantzukizun historikoa dugu, Estatu ororen aurrean, benetako herrigintza bultzatzeko, eta urte egokian gaude horretan buru-belarri jarduteko. Jose Mari Esparzak bere liburuan erakutsi digunez, historian Euskal Herriak jaso dituzten hainbat mapa egon dira, hainbat politika eta administrazio ikuspegi eta interes jaso dituztenak. Bada garaia goikoen eta garaileen erabakietatik harago, euskal herriek, euskal herritarrek, egun gure herrietan bizi diren biztanle guztiek borondatez, burujabetasunez, askatasunez, behetik eratutako mapa marraztu dezaten.

1. Alderdi txikiei boto ematea.
2. Boto zuria ematea.
3. Boto baliogabea ematea.
4. Abstenitzea.

Objektibotasun ahalik eta handienaz eta , doktrinetatik at, praktikotasunaren eta esanahiaren ikuspegitik azaltzen ahaleginduko gara. Horretarako, lehenago, jesarlekuak banatzerakoan botoak zelan zenbatzen diren ezagutu behar da.

Kongresuko jesarleku kopuru osoa (gauza berak balio du Senaturako, Batzar Nagusietarako, Udaletarako…), %100, alderdi guztien artean banatzen da, zein ere den parte hartze indizea, hots, ez da jesarleku hutsik uzten. Botoa, sistema parlamentarioan, norberak daukan banakako botere zatia da, eta ordezkapen sisteman eskuordetu edo, ez erabiliz, beretzat gordetzea erabaki dezake. Boto baliogabeak ez dira zenbatzen eta, beraz, jesarlekuen banaketa legez emandako boto guztien artean (legezko hautagaitza duten alderdientzako botoak + boto zuriak) egiten da. Legez emandako botoen kopurua hartuta, jesarleku bat lortzeko behar den gutxieneko kopurua ezartzen da. Boto zuriak eta jesarlekua lortzeko gutxieneko boto kopurua lortu ez duten alderdi politikoei emandakoak, D’Hont sistemaren bidez banatzen dira, eta boto gehien jaso duten alderdiei eransten zaizkie, gehien bat irabazleari. Aritmetikoki, horrek ahalbidetu ohi du alderdi batek gehiengo osoa lortzea legez emandako botoen %50 eskuratu beharrik gabe. Parte hartze handia dagoenean, jesarleku bat lortzeko, boto kopuru handiagoa behar da. Aitzitik, parte hartze txikiak jesarleku bat lortzeko behar den boto kopurua murrizten du.

Ikus ditzagun orain arestiko aukerak argibide horien argitara

1. Alderdi txikiei botoa ematea: Aukera honen bidez, egungo egoera aldatu nahi dela oinarri hartuta, ordezkapen sistema onartzen da, bere maila guztietan, hots, norbaitek ordezkatua izan gura da, baina alderdi-bitasuna edo ordezkatuak izan ohi diren alderdiek politika kontrolatzea saihestu nahi da. Zentzu horretan, erabilgarria izan daiteke, bozkatutako alderdiak boto kopuru nahikoa lortzen badu. Bestela, arestian ikusi denez, D’Hont sistemak alderdi irabazleari emango dizkio horietako gehienak, haren abantaila handituta.

2. Boto zuria ematea: Aukera honek esan nahi du ez digula axola nork gobernatuko gaituen, edo inork ez gaituela konbentzitu, baina norbaitek egitea nahi dugula. Praktikan, hitzez hitz, irabazleari txeke zuria ematea da. Parte hartze indizea handitzen du eta, beraz, garestiago jartzen du jesarlekua (alderdi txikiek zailago izango dute tartaren banaketan leku bat lortzea), eta D’Hont sistemaren bidez gehien bat alderdi irabazleari gehitzen zaizkio.

3. Boto baliogabea: Aukera honek esan nahi du aurkeztutako alderdi politiko guztien aurka gaudela, baina hauteskunde sisteman parte hartu nahi dela. Sistemaren funtzionamenduaren aurkako protesta edo zigor modu bat da, osorik zalantzan ipini barik. Abstentzioak bezala, legez emandako botoen artean zenbatzen ez denez gero, merkeago uzten du jesarlekua, eta aukera handiagoa ematen die alderdi txikiei ordezkapena lortzeko.

4. Abstenitzea: Aukera honek esan nahi du ez garela hauteskunde eta parlamentu sistemaren partaide egiten, orokorrean. Prozesuari berari zilegitasuna kentzeko modua da, zein ere den emaitza. Boto baliogabearen kasuan bezala, emaitzan duen ondorioa da, legez emandako botoen proportzioa murrizten duenez, merkeago jartzen dela jesarlekua, eta errazagoa dela alderdi txikiek ordezkapena lortzea. Aukera bien arteko aldea ordezkapen sistemari aitortu nahi zaion zilegitasun maila da.

Bizkaia adibide hartuta, guztira 8 jesarleku banatuko dira bertan (9tik murriztu ziren, lurraldearen demografia murrizketaren ondorioz). Parte hartzea zenbat eta handiagoa, 8 jesarleku horietako bakoitzak boto kopuru handiagoa beharko du, eta parte hartzea zenbat eta txikiagoa, boto kopuru txikiagoa. 2011n, 11 hautagaitza aurkeztu dira. Horrek esan gura du, pentsa litekeen kasurik lehiatuenean, haietako 8k lortuko luketela ordezkapena, bana, alegia. Azken hauteskunde orokorretan, 2008an, Bizkaian 21 alderdi aurkeztu ziren , eta jesarleku horiek hiruren artean banatu ziren: PSE-EE (4), EAJ (3) eta PP (1). Boto zuriak eta gutxienekoa (esan denez, parte hartze handiago edo txikiagoaren arabera aldatuko da) lortu ez duten alderdi politikoek jasotakoak, lurraldean garaipenagatik lehiatzen diren alderdi politikoei gehituko zaizkie, jesarleku gehiago edo gutxiago emanez. Boto zuriak eta abstentzioak dira ezein hautagaitzari gehituko ez zaizkion bakarrak, baina osotasunari eragingo diote.

Orain aukera zurea da, gura dituzun ondorioen, mugitzen zaituenaren eta zure kontzientziak diotsunaren arabera. Zuk baino ezin duzu interpretatu zugan bizi dena. A-20an, eta zure bizitzako egun guztietan, askatasunez, erantzukizunez eta elkartasunez pentsatu, erabaki eta jardun. Informa eta presta zaitez, parte hartu, lagundu eta izan.

Sarean dabilen Anonymousen #OP20N kanpainari buruzko bideoari dagokionez, honakoa argitu behar da:

Oso polit dago eta zenbait egia dio, baina zer pentsatu asko ematen duten zenbait akats eta ahazte bitxiak dauzka. Hasteko, Konstituzioa eta gizarte bakea, ez ziren hainbeste onartu eskuinaren azpijokoagatik, bideoan berariaz diotenez, ezkerren -PSOE, PCE eta UGT eta CCOO sindikatuak- ekarpen eskuzabalagatik baizik. Multzo politiko-sindikal horrek zelaitu zuen bidea, gogoz hartu zuen parte idazketan, eta sari oparoak jaso zituen neska-mutil zintzoak izateagatik. Filmeko gaiztoak aurkeztarakoan, behin eta berriz aipatzen ditu lau: PSOE, PP, CiU eta EAJ, eta “beste batzuk” ezkutu batean uzten du Estatu mailako botoetan hirugarren indarra dena: IU, besteak bezain partaide egungo politiketan eta askotan “ardura” politikoaren izenean jokatu duena, “egonkortasunaren” alde (haien egonkortasuna, ez gurea). Proposamena egiteko garaian, azterketa alderdikoia eta iruzurgilea da, honakoengatik (eta edonor gonbidatzen dut kontrakoari buruzko datuak ematera): boto zuria eta abstentzioa emaitza beraren baitan aurkezten dira. GEZURRA! Boto zuriak, hala da, alderdi handien alde egiten du, boto zenbakarria delako eta, beraz, legez emandako botoen %an sartzen denez, jesarleku bakoitzak boto kopuru handiagoa behar izatea dakar, garailea indartuz (proportzioz esleitzen dira ordezkapena lortu duten alderdien artean, eta ia osorik doazkio indar garaileari, ordezkapenik lortzen ez duten ALDERDI TXIKIEI emandako botoek bezalaxe, bideoan isiltzen den beste kontu bat). ABSTENTZIOAK, aldiz, boto BALIOGABEAREN ondorio berberak dauzka, zenbaketari begira. Boto BALIOGABEA ez da legez emandako botoetan zenbatzen, eta abstentzioaren ondorio praktiko BERBERA dauka: legez emandako boto portzentaje txikiagoa egonda (legez aurkeztutako alderdientzako botoak gehi boto ZURIAK), jesarleku bat lortzeko boto kopurua txikiagoa da eta, KASU BIETAN (abstentzioa eta baliogabea), alderdi HANDIAK kaltetzen ditu eta aukera gehiago ematen die txikiei. Boto BALIOGANEA, azken finean, botoa denez, botoa emateko, norberaren boterea hauteskundeak irabaziko dituztenengan, zein ere diren, eskuordetzeko ekintzarekin adostasuna adierazten du. Benetako mezua honakoa litzateke: EZ DUT INOR GOGOKO, BAINA SISTEMA HAU NEURE EGITEN DUT ETA, BERAZ, EMAITZA ERRESPETATZEN DUT. ABSTENTZIOAREN mezua, BALIOGABEAren eragin “praktiko” berbera izanda, oso bestelakoa da: EZ DUT SORTU DUZUEN SISTEMA HONETAN PARTE HARTZEN ETA NEURETZAT GORDETZEN DUT NIRE EKINTZA ETA ERABAKI AHALMENA. EZ DUT HAUTESTONTZIEN EMAITZA ONARTZEN, EZ BAITUT NEURE EGITEN.

Anonymousen bideoaren egileek nahi dutela diotena (sistema aldatzea, eta ez hura salbatzea edo ukitu batzuk ematea) benetan nahi balute, ABSTENTZIORAKO dei masiboa egingo zuketen. Onartu egiten dute abstentzio masiboa litzatekeela eraginkorrena sistema baliogabetzeko, baina berehala baztertzen dute ezinezkoa delakoan. Aukera hori gutxiesteko, zurigarri, seguruenik alderdi politikoek eta desinformazio hedabide masiboek erabiliko duten diskurtsoa darabilte; dirudienez, horien iritzia da kontuan hartu behar duguna eta alderdi eta hedabide horiek ez dira gai diskurtso gutxiesle eta manipulatzaile bera beste aukerei buruz, komeniko balitzaie haiek ikusezin bihurtuz edo euren interesen arabera interpretatuz. Ez zatekeen sistemaren baliogabetasuna erakustea egingarriagoa izango, hautua alderdi txikien (lerro artean argi ikusten da zer alderdi “txikiri” begira dauden) eta boto baliogabearen artean sakabanatu beharrean, aukera bakarrean, botorik ez ematean, pilatu balute? Aitortu gabeko arrazoiren batengatik batzuei beldurra ematen die horrek eta M15eko partaide batzuk hastapenetatik garatzen ari diren mugimenduari buruz ohartarazi behar digu: abstentzionistak erakarri eta haien haserrea alderdi “txiki” baterantz bideratzeko maniobra, izena aipatu barik, oso nabarmena izan ez dadin, ea Estatu mailako boto kopuruan hirugarren indarra ez ote den. Drakula odolez elikatu eta hura barik geratzen zaion bakarra bere hilkutxan atseden hartzea den legez, alderdi politikoak, GUZTIAK, eta haien kideak, botoz elikatzen dira, eta haiek barik… ez dugu esan behar zer geratuko litzaiekeen, ezta? Bideoa, erdiko zatiko egiek interesa izanda ere, manipulazio trebea da, hasieran historia kontatzeko eta amaieran aukerak azaltzeko moduari dagokionez. Erne!

· Irailak 2 Ostirala (Viernes 2 Septiembre):
09:00 - Gosaria. Ostean, eguna antolatzeko bilera. (Desayuno y reunión organizativa).
11:00 - Ibilaldia Albinako urtegira. 2 km inguru. (Paseo al pantano de Albina).
14:00 - Bazkaria. Distri libertarioen topaketa iraunkorra. (Comida y encuentro permanente de distris libertarias).
17:00 - 18:30 - Hitzaldi / Tailerra: "Hezkuntza askea". (Charla / Taller: "Educación libre").
19:00 - 20:30 - Hitzaldia: "Gaztelako komuneroak". (Charla sobre lxs comunerxs de Castilla). (Vallekas).
21:00 - Afaria. (Cena).
23:00 - La Banda Katxarrista eta Sormen Gaua: zu zeu artista! Eszenatokia libre, bakarrizketak, musika, antzerkia, ... (Concierto de la Banda Katxarrista y escenario libre).

·Irailak 3 Larunbata (Sábado 3 Septiembre):
09:00 - Gosaria. Ostean, eguna antolatzeko bilera. (Desayuno y reunión organizativa).
11:30 - 13:00 - Zaballa makroespetxeari buruzko hitzaldi eta dokumentala. (Charla y documental sobre la macrocárcel de Zaballa).
14:00 - Bazkaria. (Comida).
17:00 - 19:00 - Euskal Herrietako Koordinakunde Libertarioaren asanblada orokorra eta irekia. (Asamblea general y abierta de EHKL).
21:00 - Herri afaria Otxandioko Gaztetxean. (Cena popular en el Gaztetxe de Otxandio).
22:30 - Jaia / Kontzertua Gaztetxean (Fiesta / Concierto en el Gaztetxe):
- La Banda del Abuelo (Spaghetti Rock Arrasatetik)
- Alperrikako Bizien Jabe (Bikote akustikoa Errespalditzatik)
- Demokrazia Zero (Hardcore / Punk Zizuretik)
- 28 Eskupitajos de Semen (Punk klasikoen bertsioak Bilbotik)
- ... Guateke Jaia

· Irailak 4 Igandea (Domingo 4 Sptiembre):
09:00 - Gosaria. Ostean, eguna antolatzeko bilera. (Desayuno y reunión organizativa).12:00 - 13:30 - Solasaldia: "15-M". Bizkaia. (Coloquio sobre "15-M" Bizkaia).
14:00 - Bazkaria. (Comida).
16:00 - 18:00 - Solasaldia: "Anarkismoa eta askapen nazionala / Anarkismoa eta euskal nortasuna". (Coloquio sobre anarquismo y liberación nacional / Anarquismo e identidad vasca).
- Akanpadaren bukaera, dena batu eta garbitu. (Fin de la acampada, recogida y limpieza).

(a)kanpada libertarioa

EHKL

Hona batzarraren adierazpena eta jarduteko oinarriak, partaideen adostasunaren bidez aldaketerara beti zabalik daudenak.

BUSTURIALDEA AZUZOLANEAN

ADIERAZPENA

Testuinguru historikoa

Gaur Gernikan bildu gara herri honek Bizkaiko demokrazia eta askatasun historikoan daukan garrantzia eta sinbolismoa aintzat hartuta. Hemen, arbola honen inguruan batzen ziren Bizkaiko udalerrietako bozeramaileak euren elizpeetako herritarren ahotsa helarazteko. Azken mende biotan Errepublika zein monarkia parlamentarioaren itxurapean, liberalismoak Europako herri gehienetan inoiz egon ziren batzar irekiak desagerrarazi zituen eta gutxiengoaren interes ekonomiko eta politikoen mesedetan diharduten alderdiak demokraziarako ezinbestekoak direla sinetsarazi nahi izan digu; horrekin batera, desamortizazioen mozorropean, lur komunalak desagertu eta jabetza pribatua nagusiarazi ditu. Era berean, herriak Estatu jakin batzuen pean uniformatzeko eta identitate kultural oro oligarkia ekonomikoen interesen arabera moldatzeko prozesuari ere ekin zitzaion, odolez eta printzipio demokratiko guztien aurka. Hau guztia dela eta, herritarrok politika publikoetan parte hartzeko ditugun bitartekoak oso-oso urriak eta eskasak dira.

Hala ere, ez dugu sena galdu eta oroimen historikoa erabat ezabatzea ez dute lortu. Horregatik erabaki dugu Gernikan batzea, Iparragirreren berbak hartuta: "eman ta zabal zazu munduan fruitua", geure buruarentzat nahi dugun fruitua, askatasuna, munduko herri guztientzat eta neurri berean nahi dugulako, herri guztien arteko parekotasunean eta elkartasunean sinesten dugun heinean. Benetako demokrazia bakarraren sena iratzartzen hasi den honetan, herri batzarren prozesuak atzera ez egiteko eta hari gure ekarpena egiteko konpromisoa hartu dugu. Busturialdeko herritar guztiei, zein ere den haien sexua, adina, arraza, jatorria, ideologia, lanbidea..., herri batzarra osatu eta bertan aktiboki parte hartzera dei egiten diegu. Politika, ekonomia eta justizia bezala, herritar guztion eguneroko eginkizuna da eta zenbait mendez bahitu izan digute. Aldarrikatu nahi dugu ez dugula politiko profesionalen beharrik.

Adierazpena

Gaur Gernikan osatu dugun Batzarra burujabea da, ez dago alderdi politiko, sindikatu, mugimendu, elkarte edo bestelako erakundeen mende, eta norbanako askeek osatzen dute, inoren buruzagitzarik eta ordezkaritzarik onartu gabe. Haren helburua demokrazia berreskuratzea eta bertan eskualdean herritar guztioi sortzen zaizkigun arazo mota guztietarako irtenbideak bilatu eta adostea da. Herritarrok adin nagusikoak gara eta ez dugu inoren tutoretzarik behar. Herri jakintza herritar guztion banakako jakintzaren batuketa baino gehiago, haren biderketa da. Herritar bakoitza teknikaria eta aditua da ezagutzen duen alorrean. Jakintza hori eta elkarlana baino ez ditugu behar dauzkagun eta sortuko zaizkigun arazoei aurre egiteko.

Horretarako batzarretan antolatu gara, funtzionamendu horizontalari jarraituz, eta batzar honek hala erabakita edonoiz alda daitezkeen honako irizpideak adostu ditugu:

1. Osatu dugun batzarra horizontala eta burujabea da, batzarrean bertan eztabaidatu eta onartutako erabakiak baino ez dituela bere egiten.

2. Lehenengoa Gernikan egin bada ere, Busturialdeko edozein herritan egin daiteke, batzarrak berak hala erabakiz gero, eta etorkizunari begira asmoa herri edo auzo bakoitzak bere herri batzar burujabea izatea da. Hala balitz, orain osatu dugun honek eskualdeko guztiak koordinatzeko eta arazo komunak erabakitzeko baino ez luke balio.

3. Batzarrak berak beharrezkotzat jotzen dituen eginkizunak zozketaz banatu eta txandakakoak izango dira, inor kargu batean ez betikotzeko eta bertikaltasun oro saihesteko, denok edozer ikasi eta egiteko gai garela oinarri hartuta. Eginkizun baten ardura hartzen duten pertsonek ez dute euren burua ordezkatuko, batzarraren agindua bete baino, beraz, norberaren iritziak alde batera utzi eta batzarrak erabakitakoa betetzera mugatuko dira, batzarraren izenean diharduten bitartean.

4. Batzarrean edozein herritarrek ekarritako gaiak eztabaidatuko dira, aurreiritzirik , mugarik eta bereizkeriarik gabe, adostutako denbora tartearen barruan.

5. Batzar bakoitzean hurrengoan eztabaidatuko diren gaiak finkatu eta aurrekoan eztabaidatutakoak erabakiko dira. Horrela, arrazoizko tartea utziko da hurrengoan eztabaidatu beharreko gaiei buruzko informazio ahalik eta zabal eta objektiboena lortzeko eta, eztabaidatu ondoren, tarte nahikoa egongo da eta partaide bakoitzak esandakoei buruz bere hausnarketa egiteko. Gai ordenak Busturialdeko herri guztietako leku publikoetan eta interneten jarriko dira herritar guztiek prestatzeko aukera izan dezaten, betiere eskualdeko herritar guztien arteko horizontaltasuna bermatze aldera.

6. Batzarraren helburua Busturialdeko herritarroi eragiten diguten gai guztiak antolatzea eta merkatu eta kapitalismotik kanpoko berdintasuna eta askatasuna bultzatzea da. Horretarako, posible den neurrian, eskualdeko baliabideen kudeaketari, ekoizpenari eta banaketari buruzko erabakiak bere gain hartzen ditu batzarrak, elkar-laguntzan eta auzolanean oinarrituta.

7 Batzarrak askatasun osoa dauka nahi duen batzar guztiekin federatzeko edota koordinatzeko, edozein unetan loturak sortu diren legez askatzeko eskubide osoa beretzat gordez.

8. Batzarraren lan hizkuntza euskera da. Hala ere, mendeotan Busturialdera beste hizkuntza batzuk ere iritsi direla eta iritsiko direla jakitun, batzarretan edozein hizkuntza erabili ahal izateko eskubidea bermatzeko ahalegina egingo da, hizkuntzak komunikaziorako bide eta ez oztopo izan daitezen.

9. Batzarretan Busturialdean bizi den herritar orok parte har dezake, berdintasunez eta inongo mugarik gabe. Hori hala izanda, dei egiten diegu euren burua etorkintzat dutenei bazterrean ez geratu eta denok osatzen dugun jendarte honentzako erabakietan aktiboki parte har dezaten. Horrek denok aberastuko gaitu eta, inor "integratu" barik, jendarte integratua sortzeko aukera emango digu.

10. Batzarrak gatazkak konpontzeko bide baketsuen alde egiten du eta sistemaren egiturazko indarkeriaren aurrean herritarrek bere burua antolatzeko eskubidearen zilegitasuna ere aitortzen du.

11. Batzarrak erabakiak aho batez hartzeko ahalegina egingo du beti baina, gutxiengo batek beto eskubidea ezar ez dezan, batzarrak berak aldez aurretik finkatutako denboraren barruan halakorik lortzen ez denean, gaiaren garrantziaren arabera batzarrak finkatutako gehiengo sinpleak edo gehiengo zabalak erabiliko dira.

12. Hurrengo batzarra egiteko tokia eta data batzar bakoitzean erabakiko da, gaien garrantziaren edo premiaren arabera informazioa biltzeko eta hausnarketarako epeak luzatu edo laburtu daitezkeelarik.

AKANPADA LIBERTARIOA=KULTURA ANARKISTA

Irailaren
1,2,3,eta 4a Otxandio-olaeta

IRAILAK 1 EGUENA

17:00tan akanpadaren hasiera,denden jarketa.

19:00tik 21:00ra kalejira+bertso poteoa Otxandiotik,txalaparta,alboka etabar.

22:00eatn afarixa akanpadan

23:30etan alternatiba comuneroen hitzaldia

00:00etan afalostean sute ondoan,izarpean film libertarioen emanaldia´vivir la utopia´,´caballo salvaje´etabar.

IRAILAK 2 ORTZIRALA

9:00etan gosarixa ordu erdiko bilera eguneko lanak antolatzeko.

11:30etan txango/ibilaldia Albinako urtegira 2km inguru.

14:00tik eurrera bazkarixa.

16:00tik 17:30ak arte Alternatiba-sartzeko-comunero libertarioen hitzaldia

18:00tik 19:30ra pedagogia/hezkuntza askea hitzaldi/tailerra larrabetzu,berango eskola libreen partetik. Distri alternatiboen topaketa iraunkorra etxolan, garapenkeriaren aurkako erakusketa iraunkorra, ezkerraldeko asanblada
antidesarroilista.

21:00etan afarixa.

23:00etan sormen gaba,hi heuk artista!eskenatokia libre,bakarrizketak,musika,antzerkia,pailasoak etabar.
IRAILAK 3 LARUNBATA

9:00etan gosarixa ordu erdiko bilera antolatzailea.

11:30tik 13:00a arte kartzelen inguruko solasaldia Atodefentsa kolektiboaren eskutik.

14:00etan bazkarixa.

17:00tik 19:00ak arte E.H.K.Lren asanblada ireki eta orokorra.

21:00etan afari herrikoia Otxandioko gaztetxean.

22:30tik aurrera jaia gaztetxean kontzertuak.

• Mandril
• bakarlaria(aiaraldea)
• 28 eskupitajos de semen (blibo, irola irrati librea)punk bertsio klasikoak.
• Ovarios 33 (bilbo) hausleak.
• Louis Michel (zarautz)
• jaia/guatekea dj bategaz.

IRAILAK 4 IGANDEA

9:00tik eurrera gosarixa.  Ordu erdiko bileratxoardurak banatzeko.

12:00tik 13:30ra hitzaldi/solasaldia 15-m kale auzotarrok-en eskutik (bilbo)

14:00etan bazkarixa.

16:00tik 18:ooak arte solasaldi/eztabaida anarkismoa eta askapen nazionala/anarkismoa eta euskal nortasuna.

Akanpadaren amaiera.